شناسایی ۶۹ محصول فناورانه راهبردی /۹ گام عملیاتی دولت برای توسعه فناوری

سعید شجاعی در گفت و گو با خبرنگار اقتصادی با تشریح ۹ محور اصلی اقدامات وزارت صمت در حوزه توسعه فناوری و صنایع دانش بنیان اظهار داشت: در حوزه توسعه فناوری و صنایع دانش بنیان، اقدامات متعددی در دو سطح «ریل‌گذاری» و «اجرا» دنبال شده است که اگر با جدیت پیگیری و اجرا شوند، می‌توانند تحول آفرین باشند.

وی نخستین محور را حمایت هدفمند از داخلی‌سازی اقلام فناورانه راهبردی عنوان کرد و افزود: بر اساس قانون برنامه هفتم، باید سالانه ۱۰ درصد داخلی‌سازی اقلام فناورانه افزایش یابد. در همین راستا، آیین‌نامه و دستورالعمل اجرایی این موضوع تدوین و ابلاغ شد و از میان ۲۵۰ پیشنهاد دریافت شده، ۶۹ قلم محصول فناورانه راهبردی در حوزه‌هایی مانند مواد پیشرفته، برق و الکترونیک، تجهیزات پزشکی، هوش مصنوعی، صنایع شیمیایی، دارو و واکسن شناسایی شده است.

معاون وزارت صمت ادامه داد: فرآیند ارزیابی بنگاه‌های متقاضی داخلی‌سازی این اقلام نیز با مشارکت نهادهای تخصصی آغاز شده و امیدواریم با اجرای آن، سطح داخلی‌سازی اقلام فناورانه راهبردی کشور افزایش یابد.

وی تقویت تحقیق و توسعه صنعتی را دومین محور اقدامات این وزارتخانه در حوزه توسعه فناوری های نوین صنعتی برشمرد و گفت: در حال حاضر ۶ هزار و ۷۲۲ پروانه فعالیت تحقیق و توسعه برای واحدهای واجد شرایط صادر شده است و برای ایجاد یک نظام منسجم، ارزیابی و رتبه‌بندی این واحدها را آغاز کرده‌ایم.

شجاعی افزود: تاکنون با همکاری سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، ۱۹۹ واحد صنعتی، معدنی و تجاری ارزیابی و رتبه‌بندی شده‌اند و در کنار آن، با معاونت علمی ریاست جمهوری برای هدفمند کردن استفاده از اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه همکاری مشترکی آغاز شده است.

تسهیل رفع تعهد ارزی صادرکنندگان محصولات فناورانه

وی تسهیل رفع تعهد ارزی صادرکنندگان محصولات فناورانه را سومین محور فعالیت وزارت صمت اعلام کرد و گفت: طی سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ در مجموع ۲۰۷ کد تعرفه فناورانه مشمول این تسهیلات شده‌اند و برای صادرکنندگان مشمول، مهلت رفع تعهد ارزی تا سقف ۱۵ ماه افزایش یافته و معافیت ۲۰ درصدی نیز در نظر گرفته شده است.

معاون برنامه‌ریزی، نوآوری و هوشمندسازی وزارت صمت در ادامه به ارتقای بهره‌وری صنعت و معدن با محوریت فناوری، هوشمندسازی و مدیریت بهینه منابع اشاره کرد و گفت: در این برنامه ۱۱ شاخص اختصاصی برای سنجش بهره‌وری در صنعت و معدن تعیین شده که مصرف انرژی، نرخ بهره‌برداری از ظرفیت تولید، سهم محصولات با فناوری متوسط و بالا، کاهش خام‌فروشی، شدت کربن و بازیافت از جمله آنهاست.

شجاعی تدوین برنامه عملیاتی کاربردی‌سازی هوش مصنوعی را پنجمین محور اقدامات وزارت صمت دانست و اظهار کرد: این برنامه در سطوح بالادستی به تصویب رسیده و فرآیند ابلاغ آن در حال انجام است. بر اساس این برنامه، اجرای حداقل ۵۰ پروژه متوسط و بزرگ‌مقیاس هوش مصنوعی، توانمندسازی ۱۰۰ مدیر و آموزش ۵۰۰ متخصص هدف‌گذاری شده است.

تدوین گواهی تحول دیجیتال صنعتی در دولت چهاردهم

وی همچنین از تدوین گواهی تحول دیجیتال صنعتی به عنوان محور ششم یاد کرد و گفت: هدف این است که واحدهای صنعتی پیشرو در حوزه تحول دیجیتال با یک معیار مشخص شناسایی شوند و پس از آن، مشوق‌ها و حمایت‌ها به صورت هدفمند به سمت این واحدها هدایت شود.حمایت از تجاری‌سازی اختراعات و عبور از ثبت اختراع به بازار محور هفتم مورد اشاره شجاعی بود.

وی افزود: آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۳۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی که چند سال بلاتکلیف مانده بود، در یک ماه گذشته به تصویب دولت رسید و وارد مرحله اجرا شد. در این آیین‌نامه سازوکار تجاری‌سازی اختراعات نیز پیش‌بینی شده است.

شجاعی نوسازی و بازسازی صنایع با رویکرد فناورانه را هشتمین محور دانست و گفت: برنامه نوسازی و بازسازی صنایع بر اساس قانون برنامه هفتم در حال نهایی شدن است و می‌تواند به ویژه در حوزه شرکت‌های دانش بنیان و انتقال واقعی فناوری به صنایع تاثیرگذار باشد.

وی گفت: تکمیل زیست‌بوم نهادی فناوری و صنایع دانش بنیان از نهمین اقدامات در این حوزه بوده است. در این راستا، انجمن تحول دیجیتال و هوش مصنوعی صنعت و معدن، انجمن ملی همگن شرکت‌های صنایع پیشرفته و دانش بنیان و انجمن ملی واحدهای پیشگام تحقیق و توسعه تشکیل شده‌اند.

معاون وزارت صمت تاکید کرد: این انجمن‌ها به عنوان بازوهای مشورتی وزارتخانه در بخش خصوصی فعالیت می‌کنند و می‌توانند در هدایت پروژه‌های پیشران و تقویت نقش بخش خصوصی در توسعه فناوری و صنایع دانش بنیان نقش موثری داشته باشند.

شجاعی گفت: مجموعه این اقدامات طی دو سال و نیم اخیر در دو سطح ریل‌گذاری و اجرا دنبال شده است و هدف اصلی آن، افزایش داخلی‌سازی فناوری، تقویت تحقیق و توسعه، توسعه هوش مصنوعی و تحول دیجیتال، ارتقای بهره‌وری و فراهم کردن زمینه ورود فناوری و اختراعات به بازار است.