رشد تولید فولاد ایران با وجود محدودیت‌های غافلگیر کننده انرژی

آخرین داده‌های انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران که به تازگی منتشر شد، حاکیست که در چهار ماه نخست سالجاری، تولید فولاد کشور با افزایش اندک ۰٫۷ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه بوده و این موضوع در شرایطی که در گزارشات سه ماهه، این شاخص ۴٫۸ درصد افت داشت نشان از رشد تولید فولاد کشور در تیر ماه دارد.

کارشناسان بر این باورند که با توجه به تشدید محدودیت‌های فولادسازان در دریافت برق از شبکه سراسری در سال جاری، افزایش تولید در تیر ناشی از برنامه ریزی بهتر واحدهای فولادی برای تامین برق مورد نیاز خود از طریق خرید برق از بازار بورس انرژی و استفاده از نیروگاه‌های احداثی توسط خودشان است.

گفتنی است بر اساس اعلام انجمن تولید کنندگان فولاد، صنعت فولاد برای محدودیت های انرژی در سال ۱۴۰۴ تا حدود بسیاری آماده بود اما محدودیت های شدید برقی به ویژه در اردیبهشت که به ۹۰ درصد زمان کاری مفید فولادسازان رسید، فعالان این صنعت را غافلگیر کرد.

رشد ۵٫۱ درصدی تولید کنستانتره در سایه کاهش ۵٫۶ درصدی گندله سنگ آهن

بر اساس گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در بین محصولات زنجیره فولاد، «کنسانتره سنگ آهن» بیشترین رشد تولید معادل ۵٫۱ درصد را داشته که دلیل آن مصرف برق کمتر تولید این محصول در حلقه تولید آهن و فولاد است.

پس از «کنسانتره سنگ آهن»، بیشترین رشد تولید در زنجیره فولاد مربوط به تولید «آهن اسفنجی» است که در چهارماهه اول امسال به ۱۴ میلیون و ۸۱۲ هزار تن رسید و در مقایسه با تولید ۱۴ میلیون و ۵۲۳ هزار تن مدت مشابه سال پیش (۱۴۰۳)، رشد ۲ درصدی را نشان می دهد.

رشد تولید چهار ماه «آهن اسفنجی» ایران که بیش از ۶۵ درصد آن در استان اصفهان تولید می‌شود، با کاهش ۵٫۶ درصدی تولید «گُندله آهن» در آمار چهار ماه نخست سال که دلیل آن اعمال محدودیت‌های شدید برقی است، تقریبا خنثی شده است.

کاهش شدید تولید تیرآهن به دلیل تغییرات در خطوط تولید ذوب آهن اصفهان

بیشترین کاهش تولید در زنجیره فولاد مربوط به تیرآهن می باشد که دلیل آن تغییرات در خطوط تولید ذوب آهن اصفهان، بزرگترین تولید کننده تیرآهن کشور، می باشد. البته چند سالی است این شرکت قسمتی از ظرفیت واحدهای نوردهای گرم و سرد خود را برای تولید ریل و خطوط آهن اختصاص داده و ظرفیت نورد فولاد ساختمانی را کاهش داده است.

پس از تیرآهن، در میان مقاطع طویل فولادی بیشترین کاهش مربوط به نبشی و ناودانی است که کاهش ۵٫۴ درصدی را نشان می دهد به طوریکه چهار ماه اول امسال تنها ۲۹۷ هزار تُن از این محصولات تولید شد که کمترین میزان تولید این محصول ساختمانی در پنج سال اخیر است.

تولید میلگرد در چهارماه منتهی به ابتدای اَمرداد ۱۴۰۴ با افزایش ۲٫۷ درصد به ۳ میلیون و ۵۱۶ هزار تن رسید که با وجود این افزایش تولید در تیر ماه به دلیل کاهش های تولید در سه ماه نخست امسال، هنوز کمبود عرضه در بازار این محصول احساس می شود.

کمبود عرضه میلگرد باعث شده قیمت میانگین موزون میلگرد مرسوم بازار (میلگردهای شماره ۱۲ تا ۲۰) در آخرین معاملات بازار بورس کالا به ۳۴۳ هزار و ۹۴۰ ریال در هر کیلو برسد که به معنای افزایش حدود ۱٫۵ درصدی نسبت به قیمت معاملاتی اواسط ماه جاری است و هزینه های ساخت و ساز را بیش از پیش خواهد کرد.

به هرحال میلگرد مهمترین محصول فولاد ساختمانی در داخل کشور است که هرچند در تولید چهار ماه ابتدایی امسال افزایش ۲٫۷ درصدی داشته اما به دلیل کاهش متوالی تولید در ماه های پیش از آن، در کنار افزایش قیمت ارز باعث ورود این محصول مهم در آستانه کانال ۳۵۰ هزار ریال شده که تاثیر نامطلوبی بر ساخت و سازها گذاشته است.

کاهش تولید ورق

چهار ماه نخست امسال، تولید ورق‌های سرد با کاهش ۶٫۸ درصد، بیشترین میزان کاهش در تولید مقاطع تخت فولادی را از آن خود کرده تا میزان تولید این محصول راهبردی به ۸۶۱ هزار تن برسد.

پس از «ورق سرد» تولید «ورق گرم» نیز با کاهش ۶٫۱ درصدی به سه میلیون و ۱۴۰ هزار تن و تولید «ورق های پوششدار» نیز به ۵۷۲ هزار تن رسید تا این محصول نیز کاهش ۳٫۱ درصدی را در بازه چهار ماه ابتدایی امسال تجربه کند و میزان کاهش تولید کلی مقاطع تخت فولادی به ۸٫۲ درصد برسد.

بر اساس آخرین گزارش انجمن فولاد ایران، با وجود کاهش تولید انواع ورق‌های سرد، گرم و پوشش‌دار، تیرآهن و کنسانتره به دلیل محدودیت‌های انرژی، تولید فولاد میانی کشور، افزایش کمی داشته است.

بیشتر این کاهش در تولید شمش فولادی ناشی از تاثیر بیشتر محدودیت‌ برق و گاز در واحدهای کوچک و متوسط بخش خصوصی رخ داده است.

تولید بیلت و بلوم با ۰٫۱ درصد کاهش در چهار ماه منتهی به ابتدای امرداد ۱۴۰۴ به ۶ میلیون و ۵۷۱ هزار تن و تولید اسلب نیز با افزایش ۱٫۹ درصدی به چهار میلیون و ۲۹۳ هزار تن افزایش یافت تا میزان تولید فولاد میانی کشور ۰٫۷ درصد بیشتر از مدت مشابه سال ۱۴۰۳ شود.

گفتنی است «بیلِت و بلوم» در تولید محصولات فولادی ساختمانی و «اسلب» برای تولید انواع ورق کاربرد دارد و افزایش تولید این محصولات فولاد میانی می تواند نوید بخش افزایش محصولات نهایی فولادی در ماه های پیش رو باشد.

مزیت‌های رقابتی استان اصفهان از جمله نیروی انسانی ماهر و تحصیل کرده، نزدیکی به ذخایر و منابع معدنی غنی آهن، استقرار بزرگترین واحدهای فولادی کشور، جمعیت و وسعت استان باعث شده، همواه صنعت فولاد، صنعت اول استان و کشور باشد و این استان نگاه ویژه تری به این صنعت داشته باشد.

بر اساس گزارش مطالعاتی شرکت ملی فولاد ایران و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) و داده‌های مطالعات طرح جامع فولاد کشور، ایران با فاصله چشمگیر از دیگر کشورها رتبه دوم تولید آهن اسفنجی در جهان را در اختیار دارد.

ایران سال گذشته میلادی ۳۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تن آهن اسفنجی تولید کرد. در این سال رتبه نخست تولید جهانی آهن اسفنجی با تولید ۴۹ میلیون و ۳۰۰ هزار تن در سال به هند اختصاص داشت.

با توجه به تولید بیش از ۱۱ میلیون تُن آهن اسفنجی کشور در استان اصفهان، تولید این نهاده در استان بیشتر از تمام کشورهای تولیدکننده آهن اسفنجی در منطقه است.

ایران اکنون در بین ۷۱ کشور عضو انجمن جهانی فولاد، رتبه دهمین فولادساز را به خود اختصاص داده است و پیش بینی می‌شود با دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تن در سال، به جایگاه هفتمین فولادساز جهان برسد.

«انجمن جهانی فولاد» (worldsteel) یکی از بزرگترین و پویاترین انجمن‌های صنعتی در جهان است که تمام کشورهای بزرگ تولیدکننده فولاد در آن عضویت دارند. این انجمن نماینده تولیدکنندگان فولاد، انجمن‌های ملی و منطقه‌ای این صنعت و موسسات تحقیقاتی فولاد است و اعضای آن حدود ۸۵ درصد از فولاد جهان را تولید می‌کنند.