۴۰ درصد بازنشستگان «مستاجر» هستند/ ساخت مسکن ارزان قیمت با اولویت بازنشستگان در دستور کار

علاءالدین ازوجی در حاشیه نمایشگاه صنعت ساختمان با تأکید بر اهمیت بخش مسکن در اقتصاد ایران اظهار کرد: بخش ساختمان از چند جهت حائز اهمیت است؛ نخست اینکه حدود ۵ تا ۶ درصد تولید ناخالص داخلی کشور به این بخش اختصاص دارد و دوم اینکه در شرایط تحریمی و رکودی اقتصاد ایران طی سال‌های گذشته، بخش ساختمان، به‌ویژه حوزه مسکن، می‌تواند به بازگشت اقتصاد به مسیر ثبات و رونق کمک کند.

وی افزود: تجربه و بررسی‌های اقتصادی نشان می‌دهد هر زمان بخش ساختمان رونق می‌گیرد، بخش صنعت نیز متناسب با آن فعال می‌شود؛ در حالی که عکس این رابطه لزوماً صادق نیست. این موضوع در جداول داده و روابط میان صنعت ساختمان و صنایع کارخانه‌ای نیز قابل مشاهده است.

وی ادامه داد: بنابراین رونق ساخت‌وساز و مسکن نه‌تنها می‌تواند بخشی از نیازهای رفاهی خانواده‌های ایرانی را تأمین کند، بلکه قادر است ارزش افزوده، اشتغال و سرمایه‌گذاری را در حوزه صنعت نیز به دنبال داشته باشد.

سرمایه‌گذاری صندوق بازنشستگی در حوزه ساختمان

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری با اشاره به یکی از مسئولیت‌های اصلی صندوق در زمینه ارائه خدمات به ذی‌نفعان اظهار کرد: یکی از حوزه‌های مهم فعالیت صندوق، طراحی و ارائه خدمات ساختمانی و مسکن به ذی‌نفعان و سایر متقاضیان است.

ازوجی گفت: در این زمینه، زیرمجموعه‌های ما این مأموریت را با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و در برخی موارد به‌صورت مستقیم دنبال می‌کند.

وی درباره رویکرد آینده صندوق در حوزه املاک و ساختمان نیز اظهار کرد: در حال حاضر «بیانیه سیاست سرمایه‌گذاری» یا IPS صندوق تدوین شده و پس از تصویب هیئت‌مدیره، برای تصویب نهایی در هیئت امنا ارائه خواهد شد. در این بیانیه، رویکرد سرمایه‌گذاری صندوق در بخش ساختمان و نحوه جهت‌دهی منابع به این حوزه به‌طور مشخص تعیین خواهد شد.

ازوجی افزود: بر اساس ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده، امکان هدایت حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد از کل منابع یا پرتفوی صندوق به حوزه املاک و ساختمان وجود دارد. با توجه به حجم قابل توجه پرتفوی صندوق، اجرای این سیاست می‌تواند منابع مالی قابل توجهی را به سمت سرمایه‌گذاری در بخش ساختمان، به‌ویژه مسکن، هدایت کند.

ضرورت بازنگری در مدل فعالیت صندوق

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در حوزه ساخت‌وساز گفت: یکی از موضوعات مهم، بازنگری در استراتژی فعالیت هلدینگ صبا است. باید مشخص شود که آیا هدف صرفاً ساخت‌وساز تجاری و ساخت آپارتمان یا ویلا برای عرضه به بازار است یا اینکه باید نیازهای واقعی بازنشستگان و سایر ذی‌نفعان صندوق نیز در مرکز این سیاست قرار گیرد؟.

وی ادامه داد: باید بررسی شود بازنشستگانی که فاقد مسکن هستند چگونه می‌توانند از این ظرفیت استفاده کنند و به بازنشستگانی که صاحب مسکن هستند اما از کیفیت نامناسب یا فرسودگی واحد مسکونی رنج می‌برند نیز چه خدماتی می‌توان ارائه کرد. در این زمینه، همکاری دولت و نظام بانکی نیز می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.

بررسی رویکرد جدید صندوق برای ساخت و عرضه مسکن ارزان‌قیمت با اولویت بازنشستگان

ازوجی پیشنهاد کرد: دو رویکرد به‌صورت همزمان مورد توجه قرار گیرد؛ نخست، رویکرد تجاری در ساخت ساختمان‌های باکیفیت و مطلوب که مشتریان و ذی‌نفعان مشخص خود را دارد و دوم، تمرکز بر تأمین و بهبود مسکن بازنشستگانی که از نظر مسکن با کمبود یا مشکلات جدی مواجه هستند.

وی تصریح کرد: در بخش دوم، اگر بازنشستگان از نظر مسکن با مشکلات اساسی مواجه باشند، می‌توان با اجرای طرح‌های هدفمند به رفع این مشکلات کمک کرد. به اعتقاد من، در چنین شرایطی دولت نیز استقبال و همکاری بیشتری خواهد داشت و وزارت راه و شهرسازی و سایر دستگاه‌های مرتبط می‌توانند در پیشبرد این مسیر نقش مؤثری ایفا کنند.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: اجرای این رویکرد نیازمند برنامه‌ریزی دقیق در سطح ملی و استانی است و باید برای هر یک از ۳۱ استان، متناسب با ظرفیت‌ها و نیازهای موجود، استراتژی مشخصی تدوین شود.

ازوجی افزود: برای اجرای این سیاست، طی شدن فرآیندهای کارشناسی در کمیته‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری و تأمین مالی و همچنین تصویب در هیئت‌مدیره ضروری است.

وی در ادامه با اشاره به جامعه بزرگ ذی‌نفعان صندوق گفت: حدود یک میلیون و ۹۰۰ هزار بازنشسته تحت پوشش صندوق قرار دارند. اگر بتوانیم حتی بخش کوچکی از این جامعه را به‌صورت سالانه در قالب طرح‌های مناسب، صاحب مسکن کنیم، بازسازی و بهسازی مسکن آنها را انجام دهیم یا کیفیت محل سکونتشان را ارتقا دهیم، می‌توانیم کمک قابل توجهی به بهبود شرایط زندگی بازنشستگان داشته باشیم.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری خاطرنشان کرد: چنین اقداماتی علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی بازنشستگان، می‌تواند در بلندمدت بخشی از فشارهای موجود بر صندوق در حوزه حمایت‌های معیشتی و مسکن را نیز کاهش دهد.

او با اشاره به سهم بالای هزینه‌های مسکن و اجاره در سبد هزینه‌ای بازنشستگان، از بررسی رویکرد جدید صندوق برای ساخت و عرضه مسکن ارزان‌قیمت با اولویت بازنشستگان خبر داد.

ازوجی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از بازنشستگان دارای مسکن هستند، گفت: مسئله فقط نداشتن مسکن نیست؛ بسیاری از بازنشستگان صاحب خانه‌هایی هستند که به دلیل فرسودگی، نیازمند بازسازی و بهسازی جدی است.

وی افزود: صندوق در حوزه مسکن می‌تواند دو رویکرد را به‌صورت ترکیبی دنبال کند؛ بخشی از پروژه‌ها با رویکرد تجاری و با هدف بازگشت سرمایه اجرا شود و در کنار آن، با توجه به مسئولیت اجتماعی صندوق، ساخت مسکن ارزان‌قیمت و عرضه آن با اولویت بازنشستگان نیز مورد توجه قرار گیرد.

ازوجی درباره امکان عرضه این واحدها در قالب تعاونی نیز گفت: این موضوع می‌تواند در طراحی مدل تأمین مسکن مورد بررسی قرار گیرد تا واحدهای مسکونی با قیمت مناسب‌تر و متناسب با توان مالی بازنشستگان در اختیار آنان قرار گیرد.

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تأکید کرد: یکی از دلایل ورود صندوق به حوزه ساخت مسکن، ظرفیت و توان مالی و اجرایی آن برای اجرای پروژه‌هایی است که می‌تواند با قیمت مناسب‌تری نسبت به شرایط بازار به سرانجام برسد.

وی همچنین با اشاره به همکاری‌های انجام‌شده با وزارت راه و شهرسازی گفت: تاکنون در یکی از پروژه‌های مشهد، زمین از سوی وزارت راه و شهرسازی در اختیار شرکت قرار گرفته و پروژه ساخته و تحویل شده است. توسعه همکاری‌ها برای تأمین زمین و اجرای طرح‌های مسکن می‌تواند به کاهش هزینه تمام‌شده کمک کند.

ازوجی خاطرنشان کرد: صندوق بازنشستگی از محل سود شرکت‌ها و هلدینگ‌های خود، در کنار وظایفی مانند بیمه تکمیلی، می‌تواند بخشی از منابع را برای حمایت از بازنشستگان و بهبود شرایط مسکن آنان اختصاص دهد؛ البته اجرای چنین طرح‌هایی نیازمند بررسی‌های حقوقی، مالی و تعیین چارچوب اجرایی مشخص است.

وی در پایان با اشاره به «بیانیه سیاست سرمایه‌گذاری» صندوق (IPS) گفت: بر اساس تکلیف قانون برنامه هفتم، صندوق‌های بازنشستگی موظف به تدوین این بیانیه هستند و در این چارچوب، حوزه عمران و ساختمان نیز به‌عنوان یکی از حوزه‌های قابل سرمایه‌گذاری صندوق مورد توجه قرار گرفته است.