پروژه‌های حیاتی جدید به کمک شبکه برق می‌آیند

طبق گفته کارشناسان، یکی از مهم‌ترین افتخارهای صنعت برق ایران، حفظ پایداری شبکه در شرایط دشوار و بحران‌های مختلف بوده است. درحالی‌که بسیاری از کشورها با چالش‌های جدی در تأمین برق روبه‌رو شده‌اند اما شبکه برق ایران طی بیش از دو دهه گذشته از پایداری قابل توجهی برخوردار بوده است.

در زمان جنگ اخیر، حدود ۷۰۰۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاهی ایران آسیب دید که تا امروز ۲۵۰۰ مگاوات آن به مدار بازگشته، اما برای تابستان امسال به گفته مسوولان وزارت نیرو، حدود ۴ هزار مگاوات از نیروگاه‌های آسیب دیده را در مدار نداشتیم.

شبکه برق کشور در طول سال ۴۵ هزار مگاوات اوج بار دارد و در تابستان این مصرف به ۶۳ هزار مگاوات خواهد رسید؛ ظرفیت تولید برق کشور از ۱۰۰ هزار مگاوات عبور کرده و وزارت نیرو برنامه‌ریزی کرده است تا در سال جاری ظرفیت تولید برق را ۹ هزار مگاوات افزایش دهد. در راستای افزایش پایداری و تولید برق مطمئن نیروگاه‌ها در پیک تابستان امسال بالغ بر ۱۰۲ هزار مگاوات برنامه تعمیرات و آماده‌سازی نیروگاه‌های حرارتی در دستور کار قرار گرفته است.

برنامه‌ریزی برای تامین برق روزهای اوج مصرف تابستان کشور از ماه‌ها قبل آغاز شد و مگاپروژه‌هایی برای تامین برق تابستان که در وزارت نیرو طراحی شده از مدت‌ها قبل در مسیر اجرا قرار گرفته‌اند.

هدف اجرای این ۱۴ مگاپروژه صنعت برق اینگونه اعلام شده که فرآیند مدیریت مصرف به‌صورت دقیق، منظم و با پایش مستمر در تمامی شرکت‌های زیرمجموعه صنعت برق به‌ویژه شرکت‌های توزیع اجرا شود تا بتوان در زمان اوج مصرف، تأمین برق کشور را بدون اختلال انجام داد.

افزایش ۳ هزار مگاواتی ظرفیت نیروگاه‌های حرارتی و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر از جمله پروژه‌های مد نظر بود؛ به‌طوری‌که تاکنون ۴۵۰۰ مگاوات ظرفیت تجدیدپذیر به شبکه افزوده شده و هدف‌گذاری رسیدن به ۷ هزار مگاوات تا اوج بار تابستان انجام شد

مگاپروژه‌های مذکور در سه محور اصلی دنبال شدند؛ افزایش تولید، افزایش ظرفیت و بهینه‌سازی خطوط و شبکه انتقال و توزیع و مدیریت و بهینه‌سازی مصرف که در حوزه نیروگاه‌های حرارتی، سه هزار مگاوات ظرفیت جدید اضافه خواهد شد.

از سوی دیگر، تنوع‌بخشی به منابع مالی، توسعه همگام شبکه با نیروگاه‌های تجدیدپذیر و اولویت‌بخشی به پروژه‌های نوسازی و بهینه‌سازی، سه راهبرد اصلی صنعت برق برای افزایش پایداری شبکه و پاسخگویی به رشد تقاضای برق کشور است.

شواهد نشان می‌دهد با وجود آسیب وارد شده به بخشی از واحدهای تولید پراکنده در شبکه برق کشور در جریان شرایط جنگی اخیر، رکورد تولید و اهداف پیش‌بینی‌شده در بخش تولید پراکنده محقق شده که نشان‌دهنده تاب‌آوری و آمادگی صنعت برق کشور است.

بر این اساس توسعه متوازن شبکه انتقال همگام با افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر از اولویت‌های صنعت برق به شمار می‌رود و به گفته مسوولان همزمان با توسعه ظرفیت تولید برق تجدیدپذیر، ظرفیت شبکه انتقال نیز متناسب با آن افزایش یافته و در حال حاضر هیچ محدودیتی برای انتقال برق از محل تولید به مراکز مصرف وجود ندارد.

در این راستا، از ابتدای سال ۱۴۰۵ تاکنون در قالب ۶۳ پروژه توسعه‌ای، ۲۹۷۰ مگاولت‌آمپر به ظرفیت شبکه برق و ۵۴۸ کیلومتر به طول خطوط انتقال کشور افزوده شده است و اکنون قرار است ۸۰ پروژه حیاتی شبکه انتقال و فوق‌توزیع تا پایان مردادماه به بهره برداری برسد.

با این اوصاف، پروژه‌های توسعه‌ای باید بر پایه رفع ضعف‌های احتمالی ولتاژ و ارتقای کیفیت توان تحویلی به مشترکان تعریف شوند. بخشی از حوادث ناخواسته شبکه انتقال ناشی از فرسودگی تجهیزات است و به همین دلیل پروژه‌های اصلاح، نوسازی و بهینه‌سازی باید با اولویت بیشتری دنبال شوند.

به گفته کار شناسان شاخص‌های فنی پایداری شبکه انتقال و فوق‌توزیع کشور، از جمله میانگین زمان خروج تجهیزات از مدار، با استانداردهای جهانی همخوانی دارد و شبکه انتقال ایران از منظر شاخص‌های بهره‌برداری در وضعیت مطلوبی قرار دارد.

برنامه‌ریزی برای عبور از اوج بار سال ۱۴۰۶، آغاز شده و همزمان با مدیریت اوج بار سال جاری، تدوین پروژه‌های توسعه‌ای مورد نیاز برای سال آینده نیز با دقت در دستور کار سازمانهای مربوطه قرار گرفته است.

بر این اساس به گفته مسوولان، تنوع‌بخشی به سبد تأمین منابع مالی طرح‌های توسعه شبکه یکی از مهم‌ترین راهکارهای شتاب‌بخشی به اجرای پروژه‌های حیاتی است چرا که با استفاده از ظرفیت‌های متنوع تأمین مالی، می‌توان اجرای پروژه‌های اولویت‌دار شبکه انتقال را با سرعت بیشتری به سرانجام رساند.

سیاست صنعت برق، هدایت سرمایه‌گذاری نیروگاه‌های تجدیدپذیر به ساختگاه‌هایی است که بیشترین تأثیر را در رفع محدودیت‌های شبکه داشته باشند؛ چرا که احداث نیروگاه در این نقاط، ضمن کاهش هزینه‌های توسعه شبکه، بیشترین بهره‌وری را برای شبکه برق کشور به همراه خواهد داشت.