صندوق های ارزی، ‌کلاس جدیدی از دارایی در بازار سرمایه هستند

علیرضا توکلی کاشی  اظهار کرد: از آنجا که این صندوق ها فقط با ارز کار می کنند، اشخاصی که علاقه مند به سرمایه گذاری در این صندوقها بوده و تمایل به دریافت سود ارزی دارند، باید یا از ارزهای قبلی خود استفاده و یا مبادرت به خرید ارز کنند. به همین جهت، احتمال افزایش تقاضا در بازار ارز نیز دور از انتظار  نخواهد بود.

توکلی کاشی درباره راه‌اندازی صندوق‌های ارزی اظهار کرد: این صندوق‌ها با هدف تأمین مالی طراحی شده‌اند و حداقل از منظر دستگاه متولی، فلسفه شکل‌گیری آن‌ها تأمین منابع مالی است.   از سوی دیگر، سرمایه‌گذار نیز برای سرمایه گذاری در هر ابزار مالی، به سه شاخص بازده، ریسک و نقدشوندگی توجه خواهد کرد. زیرا هر ابزار مالی باید بتواند انتظارات سرمایه‌گذاران را از نظر بازده، ریسک و نقدشوندگی برآورده کند.

وی افزود: سرمایه‌گذاران همواره بر اساس معیارهایی مانند میزان بازده، سطح ریسک و کیفیت نقدشوندگی تصمیم‌گیری می‌کنند و این ویژگی‌ها در نهایت خود را در قیمت دارایی نشان می‌دهد. طبیعتاً هرچه ریسک کمتر، نقدشوندگی بهتر و بازده سرمایه‌گذاری بالاتر باشد، ارزش آن دارایی نیز بیشتر خواهد بود و برعکس، هرچه ریسک افزایش یابد یا نقدشوندگی کاهش پیدا کند، قیمت آن نیز پایین‌تر خواهد بود. والبته سلیقه و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران نیز با یکدیگر متفاوت است.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه صندوق‌های ارزی یک کلاس جدید از دارایی را در بازار سرمایه ایجاد می‌کنند، گفت: هدف این صندوق‌ها جذب منابع ارزی مردم است؛ بنابراین سرمایه‌گذاری در آن‌ها نیز باید به‌صورت ارزی انجام شود. به عبارت دیگر، اگر صندوق به‌صورت دلاری طراحی شود، سرمایه‌گذار باید دلار وارد صندوق کند، سود خود را نیز به‌صورت دلاری دریافت کند و هنگام خروج نیز اصل سرمایه خود را به دلار تحویل بگیرد.

توکلی کاشی درباره سازوکار مدیریت ریسک این صندوق‌ها اظهار کرد: براساس طراحی انجام‌شده، قرار است یکی از بانک‌های دارای صلاحیت که از سوی بانک مرکزی تأیید می‌شود، ضمانت این صندوق‌ها را برعهده بگیرد. این بانک علاوه بر تضمین حداقل بازده، نقدشوندگی صندوق را نیز تضمین خواهد کرد تا سرمایه‌گذاران در زمان نیاز بتوانند منابع خود را دریافت کنند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا صندوق‌های ارزی می‌توانند رقیب صندوق‌های طلا یا سایر ابزارهای سرمایه‌گذاری باشند، گفت: همه ابزارهایی که تاکنون در بازار سرمایه وجود داشته‌اند، از جمله صندوق‌های درآمد ثابت، صندوق‌های طلا، صندوق‌های نقره و صندوق‌های اهرمی و حتی املاک و مستغلات،   یک ویژگی مشترک داشته‌اند و آن اینکه تمام فرآیند سرمایه‌گذاری در آن‌ها بر پایه ریال انجام می‌شده است؛ یعنی ورود سرمایه، دریافت سود و خروج سرمایه همگی به‌صورت ریالی بوده است.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: صندوق‌های ارزی نخستین ابزارهایی هستند که مبنای آن‌ها ارز است؛ یعنی سرمایه‌گذار با ارز وارد صندوق می‌شود، سود خود را به ارز دریافت می‌کند و اصل سرمایه را نیز به ارز پس می‌گیرد. همین موضوع باعث می‌شود این ابزار مزایا و البته محدودیت‌های خاص خود را داشته باشد.

وی یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صندوق‌های ارزی را حفظ ارزش دارایی سرمایه‌گذار عنوان کرد و افزود: در این صندوق‌ها سرمایه‌گذار ارز پرداخت می‌کند و ارز نیز دریافت خواهد کرد؛ بنابراین ارزش دارایی او در برابر نوسانات نرخ ارز حفظ می‌شود. همچنین قیمت این صندوق‌ها وابسته به نرخ برابری ارز نیست؛ به این معنا که تفاوتی نمی‌کند قیمت دلار در بازار چه میزان باشد، زیرا سرمایه‌گذار یک دلار سرمایه‌گذاری کرده و همان یک دلار را به همراه سود دلاری خود دریافت خواهد کرد.

توکلی کاشی در عین حال به یکی از چالش‌های این ابزار اشاره کرد و گفت: افرادی که ارز در اختیار  ندارند، برای سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها ناچار خواهند بود ابتدا ارز مورد نیاز خود را از بازار تهیه کنند. این موضوع می‌تواند تقاضای جدیدی در بازار ارز ایجاد کند و تا حدودی موجب افزایش هیجان در این بازار شود.

وی با اشاره به ابعاد نخستین صندوق ارزی خاطرنشان کرد: براساس اطلاعات موجود، نخستین صندوق ارزی با حجمی در حدود ۳۰۰ میلیون دلار راه‌اندازی خواهد شد. این رقم در مقیاس بازار ارز چندان بزرگ نیست و انتظار نمی‌رود به‌تنهایی تغییرات شدیدی در بازار ایجاد کند، اما تجربه نشان داده است که گاهی اوقات، حتی ارقام نسبتاً کوچک نیز در برخی شرایط می‌توانند موجب نوسان قابل توجه در بازار شوند. از این رو لازم است تا بانک مرکزی به عنوان طراحی اصلی سازوکار اجرایی این صندوق ها، به این موضوع مهم توجه ویژه ای معطوف دارد.