فیبر نوری؛ انتخاب امروز و الزام فردا

فناوری فیبر نوری به‌دلیل برخورداری از پهنای باند بسیار بالا، نسبت به کابل‌های مسی سنتی برتری قابل‌توجهی دارد. این فناوری امکان انتقال داده‌های صوتی و تصویری را با سرعت‌هایی تا ۱۰ گیگابیت بر ثانیه و حتی بیشتر فراهم می‌کند؛ قابلیتی که با رشد سریع فناوری و افزایش وابستگی زندگی روزمره به اینترنت پرسرعت، اهمیت آن بیش از گذشته احساس می‌شود. به همین دلیل، جایگزینی کابل‌های مسی قدیمی با فیبر نوری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است.

فیبر نوری که با عنوان کلی FTTx شناخته می‌شود، یکی از مهم‌ترین روش‌های دسترسی به اینترنت ثابت به شمار می‌آید. در این شیوه، به‌جای استفاده کامل از کابل‌های مسی، تمام یا بخشی از مسیر ارتباطی با کابل فیبر نوری پوشش داده می‌شود. محل پایان فیبر نوری، که با حرف x مشخص می‌شود، تعیین‌کننده نوع سرویس ارائه‌شده است. در مدل FTTH، فیبر نوری بدون وقفه تا داخل منزل یا محل کار کاربر ادامه پیدا می‌کند و کابل مسی به‌طور کامل از مسیر حذف می‌شود.

در مقابل، در مدل FTTB فیبر نوری تنها تا ساختمان کشیده می‌شود و توزیع اینترنت در داخل ساختمان از طریق کابل مسی و معمولاً با فناوری VDSL انجام می‌گیرد. همچنین در مدل FTTC، فیبر نوری به نزدیک‌ترین کافوی مخابراتی در فاصله‌ای کمتر از ۵۰۰ متر از کاربر می‌رسد و اتصال نهایی مشترک به شبکه با استفاده از فناوری‌های DSL مانند VDSL برقرار می‌شود.

بر اساس مصوبه شورای عالی فضای مجازی در سال‌های گذشته، مقرر شده بود تا سال ۱۴۰۴، ۸۰ درصد خانوارها و تمامی کسب‌وکارها به اینترنت پهن‌باند ثابت با متوسط سرعت ۲۵ مگابیت بر ثانیه دسترسی داشته باشند. مطابق این هدف‌گذاری، ۲۰ میلیون خانوار و ۵ میلیون کسب‌وکار باید تا پایان این بازه زمانی از اینترنت ثابت مبتنی بر فیبر نوری بهره‌مند شوند.

در همین راستا، از چهار سال قبل، توسعه اینترنت ثابت به یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری وزارت ارتباطات تبدیل و بر ضرورت شکل‌گیری یک عزم ملی برای اجرای نهضت فیبرکشی در کشور تأکید شده است. در عین حال با آغاز فعالیت دولت چهاردهم، توسعه زیرساخت‌های ارتباطی کشور، به‌ویژه در حوزه اینترنت ثابت، همچنان در کانون توجه سیاست‌گذاران قرار دارد. تمرکز اصلی این دولت نیز بر تکمیل و تسریع پروژه اتصال مبتنی بر فیبر نوری است؛ پروژه‌ای که هدف نهایی آن، تحقق اتصال ۲۰ میلیون خانوار و کسب‌وکار به شبکه پهن‌باند ثابت بر بستر فیبر نوری عنوان شده و به‌عنوان یکی از مهم‌ترین برنامه‌های زیرساختی کشور دنبال می‌شود.

بر اساس آمارهای اعلام‌شده، تاکنون بیش از ۹ میلیون و ۲۰۰ هزار پورت فیبر نوری در کشور تحت پوشش قرار گرفته است؛ رقمی که نشان‌دهنده پیشرفت قابل‌توجه این طرح ملی در سال‌های اخیر است. با این حال، دستیابی به هدف نهایی مستلزم تداوم سرمایه‌گذاری، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و مشارکت فعال اپراتورهاست تا روند توسعه اتصال پایدار، پرسرعت و گسترده اینترنت ثابت در سراسر کشور با شتاب بیشتری ادامه یابد. 

فناوری فیبرنوری امکان ارائه سرعت‌هایی از ۲۰ مگابیت‌برثانیه تا هزار، دو هزار مگابیت و حتی بیشتر را فراهم می‌کند؛ به‌طوری که کاربرانی که پیش‌تر از سرعت‌هایی در حدود ۱۶ مگابیت استفاده می‌کردند، با اتصال به فیبرنوری می‌توانند به‌راحتی از سرعت‌های چندصد مگابیتی بهره‌مند شده و از تمامی خدمات ارتباطی، آموزشی، تجاری و دیجیتال استفاده کنند.

کابل‌های مسی قدیمی که هنوز در بسیاری از منازل برای انتقال داده مورد استفاده قرار می‌گیرند، توان پاسخ‌گویی به نیازهای ارتباطی امروز را ندارند. اگرچه ممکن است در نگاه نخست، سرعت‌های بسیار بالا برای کاربران عادی ضروری به نظر نرسد، اما روند توسعه فناوری نشان می‌دهد که در آینده‌ای نه‌چندان دور، این سرعت‌ها به یک نیاز پایه تبدیل خواهند شد. همین واقعیت، لزوم حرکت جدی به‌سوی توسعه زیرساخت‌های مبتنی بر فیبر نوری را بیش از پیش روشن می‌کند.