پرتاب به دهک‌های بالا بدون تغییر میزان دارایی!

طی روزهای اخیر برخی از افراد در تماس با ایسنا به صورت مشترک این مشکل را در مورد تغییر دهک‌ خود عنوان کردند، بدون آن‌که فعل و انفعال خاصی در میزان درآمد، معاملات یا دارایی این افراد ایجاد شده باشد  و حتی برخی از آنها  به این نکته اشاره کردند که دهکشان از ۸  به ۱۰ منتقل و یارانه آنها حذف شده است.

در گذشته ملاک‌هایی همچون گردش مالی، مالکیت خودرو و املاک ملاک حذف یارانه بود که با انتقادهای زیادی همراه شد؛ چرا که حتی مددجویان نهادهای حمایتی نیز در دهک‌های بالا ثبت می‌شدند.

حذف یارانه ثروتمندان، موضوع جدیدی نیست، اما همواره نسبت به شاخص‌های اجرای این سیاست از جمله چگونگی شناخت میزان تمکن مالی افراد، شک و شبهه وجود دارد. شاخصی که اخیرا دولت برای تشخیص دهک افراد در نظر گرفته میزان هزینه‌کرد ماهیانه است. بر اساس عملکرد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اگر سرانه هزینه هر نفر بیش از ۱۰ میلیون تومان در ماه باشد در دهک‌های ۸ و ۹ قرار می‌گیرد و از لیست یارانه‌بگیران خارج می‌شود. منابع حاصل از این اقدام به خانوارهای دارای فقر شدید، پرداخت کالابرگ و مستمری مددجویان دستگاه‌های حمایتی اختصاص می‌یابد.

حذف یارانه معلولان و بیماران خاص غیرممکن است

اگرچه از ابتدای امسال فرآیند حذف دهک‌های ۸، ۹ و ۱۰ از لیست یارانه آغاز شده، اما گفته می‌شود برخی افراد که با مسائلی مثل معلولیت یا بیماری خاص مواجهند، ولو در دهک‌های ۸ تا ۱۰ قرار داشته باشند هم‌چنان مشمول دریافت یارانه هستند. احمد میدری ـ وزیر تعاون ـ وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به دریافت “کدملی خانواده‌های دارای بیماران خاص و معلول” از نهادهای مربوطه گفته است: حذف یارانه این گروه و مددجویان بهزیستی و کمیته امداد غیرممکن است و آنان مشمول حذف نخواهند بود.

خودرو و مسکن لوکس؛ ملاک تشخیص پردرآمدهاست

در آیین‌نامه‌ای که سال گذشته برای تعیین سه دهک پردرآمد جامعه ارائه شد، شش شاخص برای شناسایی این افراد در نظر گرفته شد. این شش شاخص شامل تملک املاک و مستغلات لوکس بالای ۳۵ میلیارد تومان، داشتن یک یا چند خودرو با مجموع ارزش بیش از سه میلیارد تومان، خانوارهای با درآمدهای بالاتر از سقف مشخص، خانوارهای با میزان خرید بالاتر از حد تعیین شده، ایرانیان مقیم خارج از کشور و خانوارهای با بیش از پنج سفر خارجی در سال است.

اگر نحوه شناسایی افراد مذکور به صورت دقیق باشد نقد چندانی به پنج شاخص از شش مورد مذکور وارد نیست، اما شاخص هزینه ماهیانه ۱۰ میلیون  تومانی که اخیرا مبنای عمل قرار گرفته انتقاداتی را متوجه وزارت تعاون کرده است.

رئیس سازمان هدفمندی می‌گوید که قانون، هیچکس را از اعتراض به حذف یارانه منع نکرده که می‌توانند از سامانه سیمین سازمان هدفمندی یا سامانه حمایت وزارت رفاه درخواست بدهند. بنابراین فرآیند ورود و خروج یک فرایند مستمر است. روزانه در کشور ۱۰ تا ۱۲ هزار تغییر ساختار خانوار داریم. این در حالی است که مرتبا از تعداد یارانه‌بگیران کاسته می‌شود.

بهمن ماه دو سال قبل حدود ۸۰ میلیون نفر در کشور یارانه نقدی دریافت می‌کردند اما این عدد در دی و بهمن امسال به استناد جدیدترین آمار سازمان هدفمندی، به ۷۰.۶ میلیون نفر کاهش یافته است.

از این تعداد ۲۷.۸ میلیون نفر جزو دهک‌های اول تا سوم و ۴۲.۸ میلیون نفر جزو دهک‌های چهارم تا نهم هستند. این در حالی است که بهمن سال گذشته تعداد یارانه‌بگیران دهک‌های چهارم تا نهم ۵۰.۷ میلیون نفر بود که از سال گذشته تا کنون به تدریج حدود هشت میلیون نفر از این چرخه خارج شده‌اند.

چگونه به حذف یارانه اعتراض کنیم؟

معترضین به دهک‌بندی خانوار، سهام عدالت، تحت پوشش قرار گرفتن نهادهای حمایتی، یارانه کمک معیشتی و کالابرگ الکترونیک می‌توانند به سامانه‌های معرفی شده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله hemayat.sfara.ir یا  hemayat.mcls.gov.ir  مراجعه یا با شماره تلفن ۰۲۱۶۳۶۹ مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تماس بگیرند.

قرار بود دهک‌بندی هر شش ماه یک بار انجام شود اما آمار یارانه‌بگیران هر ماه نشان می‌دهد بسیاری از افراد که مطابق شاخص‌های شش‌گانه می‌توانند جزو یارانه‌بگیران باشند در یک فرآیند تدریجی به دهک‌های بالا پرتاب و یارانه‌شان قطع می‌شود.

با وجود تورم‌های موجود، ارقام ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومان تاثیر چندانی در بهبود کیفیت زندگی ندارد اما پایان هر ماه بسیاری از افراد با این نگرانی مواجهند که بدون فعل و انفعال خاصی در میزان دارایی یا درآمدشان دهک‌بندی آنها تغییر کند و روز پایانی ماه، دیگر پیامک واریز یارانه برایشان ارسال نشود.

یارانه دیگر زورش به تورم نمی‌رسد!

نا گفته نماند که خانوارهای متوسط و بعضا پایین جامعه در شرایطی از دریافت یارانه محروم می‌شوند که تورم نقطه به نقطه به نرخ عجیب و غریب ۶۰ درصد رسیده و پس از حذف ارز ترجیحی در ماه گذشته برخی کالاهای اساسی تا بیش از ۱۵۰ درصد گران شدند. در حال حاضر با ۳۰۰ هزار تومان یارانه دهک‌های ۴ تا ۹ می‌توان حدود ۲۵۰ گرم گوشت یا یک روغن سرخ‌کردنی یک لیتری خریداری کرد.

بر اساس قیمت‌های امروز، یک کیلوگرم ران گوسفند با استخوان یک میلیون و ۳۹۰ هزار تومان، یک کیلو گوشت خورشتی گوسفندی دو میلیون و ۲۸۰ هزار تومان و یک کیلوگرم گوشت گوساله سردست یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قیمت دارد.

در این شرایط اقتصادی، مشخص نیست ملاک وزارت تعاون برای تعیین عدد ثابت ۱۰ میلیون تومان در بازه زمانی طولانی چیست. مضافا اینکه برخی خانوارها با هزینه‌های سربار مثل دارو، درمان و تحصیل مواجهند و حذف آنها از یارانه بر مبنای هزینه‌کرد ۱۰ میلیون تومان توجیه‌پذیر نیست و تعدادی از نمایندگان مجلس نیز به آن نقد دارند.

دولت هر ماه به دهک‌های یک تا ۳ مبلغ  ۴۰۰ هزار تومان و به دهک‌های ۴ تا ۹ مبلغ ۳۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر پرداخت می‌کند. یارانه دهک‌های اول تا سوم بیست و پنجم هر ماه و یارانه سایر افراد پایان ماه واریز می‌شود.