لغو ممنوعیت صادرات تخم‌مرغ با کاهش قیمت/ آزادسازی تدریجی تجارت در دستور کار

پس از حذف ارز ترجیحی نهاده‌های دامی، ساختار هزینه در صنعت طیور به‌طور بنیادین تغییر کرد و تولیدکنندگان مرغ و تخم‌مرغ ناچار شدند نهاده‌های اصلی خود از جمله ذرت و کنجاله سویا را با نرخ‌های آزاد یا نیمه‌آزاد تأمین کنند. در مقابل، دولت برای جلوگیری از جهش قیمت‌ها در بازار مصرف، سیاست کالابرگ الکترونیکی را به‌عنوان ابزار جبرانی در دستور کار قرار داد؛ سیاستی که عملاً قدرت افزایش قیمت را از تولیدکننده سلب کرده و قیمت‌ها را به سطحی کمتر از هزینه تمام‌شده نزدیک نگه داشته است.

در چنین شرایطی، بازار مرغ و تخم‌مرغ با نوعی «ثبات قیمتی تحمیلی» مواجه شده است؛ ثباتی که اگرچه در کوتاه‌مدت به نفع مصرف‌کننده ارزیابی می‌شود، اما در میان‌مدت می‌تواند به تضعیف تولید، کاهش انگیزه سرمایه‌گذاری و تشدید بحران نقدینگی در واحدهای پرورش طیور منجر شود. محدودیت‌های ناشی از کالابرگ، در کنار ناکارآمدی روش‌های اعتباری و تأمین نهاده از سامانه‌های دولتی، باعث شده بسیاری از تولیدکنندگان برای ادامه فعالیت به خرید توافقی نهاده‌ها و تحمل هزینه‌های بالاتر روی بیاورند.

از سوی دیگر، وابستگی بخشی از تقاضا به کالابرگ موجب شده سازوکار طبیعی عرضه و تقاضا در بازار مرغ و تخم‌مرغ به‌طور کامل عمل نکند؛ به‌گونه‌ای که حتی در شرایط افزایش هزینه تولید یا احتمال کاهش تولید در ماه‌های آینده، امکان تعدیل قیمت‌ها فراهم نیست. این موضوع به‌ویژه در بازاری مانند تخم‌مرغ که با خطر مازاد تولید نیز روبه‌روست، می‌تواند فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کند.

در این میان، سیاست‌گذار با چالش دوگانه‌ای مواجه است؛ از یک‌سو ضرورت حمایت از معیشت خانوارها و کنترل قیمت‌ها و از سوی دیگر حفظ پایداری تولید و جلوگیری از زیان انباشته مرغداران. اظهارات فعالان صنعت طیور و مسئولان دولتی نشان می‌دهد که تداوم این وضعیت بدون اصلاح تدریجی سیاست‌های حمایتی، می‌تواند تعادل بازار مرغ و تخم‌مرغ را در ماه‌های آینده با مخاطره مواجه کند.

فرزاد طلاکش – دبیرکل فدراسیون طیور ایران با اشاره به وضعیت بازار تخم‌مرغ گفت: در حال حاضر تخم‌مرغ شناسنامه‌دار بسته‌بندی ۳۰ عددی که از نظر بهداشتی و امکان رصد و پایش اهمیت دارد، در فروشگاه‌های زنجیره‌ای حداکثر با قیمت حدود ۳۵۰ هزار تومان عرضه می‌شود، اگرچه در برخی واحدهای صنفی قیمت‌ها بالاتر است.این سطح قیمتی آینده مناسبی برای تولیدکنندگان ترسیم نمی‌کند، چراکه مرغداران به‌شدت با مشکل نقدینگی مواجه‌اند. تأمین نهاده از سامانه بازارگاه و روش‌های اعتباری بانک کشاورزی نیز نتوانسته به‌طور مؤثر مشکل نقدینگی تولیدکنندگان را برطرف کند و مرغداران ناچارند نهاده را به‌صورت توافقی خریداری کنند.

به گفته طلاکش، در صورتی که مصرف همچنان متکی به کالابرگ باشد، امکان افزایش قیمت مرغ و تخم‌مرغ وجود نخواهد داشت، هرچند فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد می‌شود؛ چراکه در نهایت قیمت‌ها تابع عرضه و تقاضاست.

دبیرکل فدراسیون طیور ایران در ادامه با اشاره به وضعیت تولید تخم‌مرغ گفت: علیرغم اینکه پیش‌بینی می‌شود تولید مرغ در ماه‌های آینده کاهش یابد، اما در حوزه تخم‌مرغ مشکلی وجود ندارد و تولید در سطح مناسبی قرار دارد؛ به‌طوری که حتی احتمال مازاد تولید نیز وجود دارد.

وزیر جهاد کشاورزی نیز در گفت و گویی درباره مازاد تولید تخم مرغ اظهار کرد: ممنوعیت صادرات تخم‌مرغ با کاهش قیمت لغو شد و برنامه وزارت جهاد کشاورزی آزادسازی تدریجی صادرات و واردات سایر اقلام است.

صادرات جوجه یک روزه از سال جدید

محراب فرجی، مدیرکل دفتر طیور معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی نیز تصریح کرد: پس از سه ماه پیگیری، مصوبه شورای قیمت‌گذاری و سیاست‌های حمایتی وزارت جهاد کشاورزی را دریافت کرده‌ایم و بر این اساس، صادرات جوجه یک‌روزه گوشتی و تخم‌مرغ نطفه‌دار به تمام کشورهای منطقه انجام خواهد شد.

به گفته وی، مکاتبات لازم از یک ماه گذشته با وزارت امور خارجه آغاز شده و از سال آینده، جمهوری اسلامی ایران در قالب قراردادهای سالانه، ماهانه و هفتگی آمادگی دارد تا جوجه یک‌روزه کشورهای متقاضی را تولید و تأمین کند.