۱۰ کریدور اصلی اولویت اول ارتقای ایمنی هستند/ تلفات رانندگی باید سالی ۱۰ درصد کم شود

چندی پیش معاون حمل و نقل وزیر راه و شهرسازی اعلام کرد که سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای از سال گذشته ستاره‌بندی راه‌ها به ویژه راه‌های شریانی را انجام داده و مشخص شده که راه‌ها هرکدام در چه وضعیتی هستند.

محمد گرجی – مدیرکل دفتر توسعه علائم، تجهیزات و توسعه ایمنی راه سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای – در گفت‌وگو با ایسنا، در تشریح جزئیات این طرح گفت: در خصوص شناسایی نقاط حادثه‌خیز و حذف و اصلاح آن یکی از راه‌کارها استفاده از داده‌ها و اطلاعات مربوط به پلیس، شامل تصادفاتی که در این نقاط رخ داده، است. طبق دستورالعمل موجود که مصوب کمیسیون ایمنی راه‌های کشور است و دبیرخانه آن در وزارت راه و شهرسازی مستقر است، فرآیند شناسایی نقاط پرتصادف انجام می‌شود. در دبیرخانه این کمیسیون، دستورالعمل مشخصی برای شناسایی نقاط پرتصادف به تصویب رسیده که بر اساس آن، ابتدا نقاط شناسایی و سپس اصلاح می‌شوند.

اصلاح ۸۸۷ نقطه پرتصادف در سال ۱۴۰۱

وی افزود: فرآیند شناسایی بر پایه اطلاعاتی است که پلیس در اختیار قرار می‌دهد. این اطلاعات شامل تصادفات رخ‌داده در یک بازه زمانی سه‌ساله، به‌ویژه تصادفات منجر به فوت و جرح شدید است. پس از دریافت این داده‌ها، اطلاعات تحلیل و بررسی می‌شود و در نهایت، با توجه به فراوانی تصادفات، نقاط پرتصادف مصوب مشخص می‌شود. این نقاط پس از تصویب، برای اصلاح در دستور کار قرار می‌گیرند. این روال طی سال‌های گذشته نیز اجرا شده و آخرین بار در سال ۱۴۰۱ انجام شد که طی آن، ۸۸۷ نقطه به‌عنوان نقاط پرتصادف مصوب شناسایی و ابلاغ شد که در حال حاضر، حدود ۴۰ تا ۴۵ نقطه از آن‌ها باقی مانده است.

مدیرکل دفتر توسعه علائم، تجهیزات و توسعه ایمنی راه سازمان راهداری تصریح کرد: همچنین در سال جاری، با آغاز یک فرآیند جدید، پلیس، اطلاعات مربوط به تصادفات سه سال گذشته، یعنی سال‌های ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ را در اختیار مجموعه قرار می‌دهد تا دوباره همان فرآیند تحلیل و بررسی انجام شود و در قالب دبیرخانه کمیسیون ایمنی راه‌های کشور، نقاط جدید پرتصادف مصوب و ابلاغ شود. پس از ابلاغ، طی یک بازه زمانی دو تا سه‌ساله، این نقاط اصلاح و رفع می‌شوند. این فرآیند به‌عنوان «رویکرد واکنشی» در شناسایی و اصلاح نقاط پرتصادف شناخته می‌شود. به این معنا که ابتدا تصادف رخ می‌دهد، سپس داده‌ها جمع‌آوری، تحلیل و در نهایت اصلاح انجام می‌شود. روشی که در بسیاری از کشورهای دنیا نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نقاط مستعد حادثه شناسایی می‌شود

وی بیان کرد: در کنار این رویکرد، یک فرآیند دیگر با عنوان «رویکرد پیشگیرانه» نیز در دستور کار قرار است. در این روش، الزاماً نیازی به وقوع تصادف نیست، بلکه محورهای مواصلاتی بررسی، تحلیل و ارزیابی می‌شوند و نقاطی که مستعد وقوع حادثه هستند شناسایی می‌شوند؛ حتی اگر تاکنون تصادفی در آن‌ها رخ نداده باشد. در این فرآیند، شبکه راه‌ها توسط کارشناسان ستادی و استانی مورد بازدید و پایش قرار می‌گیرد و داده‌های لازم استخراج می‌شود تا مشخص شود در چه مقاطعی نیاز به اقدام پیشگیرانه وجود دارد.

گرجی با اشاره به آغاز این فرآیند اظهار کرد: این رویکرد از محورهای شریانی و پرتردد کشور آغاز شده و در کنار فرآیند قبلی شناسایی نقاط پرتصادف ادامه دارد. بر اساس برداشت‌های میدانی، مقاطع مستعد حادثه در طول شبکه راه‌های شریانی شناسایی شده و برای ارتقای ایمنی آن‌ها برنامه‌ریزی انجام می‌شود. این ارتقای ایمنی به‌صورت اولویت‌بندی و سطح‌بندی انجام می‌گیرد تا با توجه به منابع موجود، اقدامات لازم اجرایی شود.

وی افزود: نقاط پرتصادف بر اساس وقوع تصادفات در بازه زمانی سه‌ساله و داده‌های پلیس تعریف می‌شوند و در کنار آن، فرآیند شناسایی نقاط مستعد حادثه نیز به‌صورت پیشگیرانه دنبال می‌شود. این دو طرح به‌صورت موازی اجرا می‌شوند و هدف آن‌ها کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی محورهای مواصلاتی است.

مدیرکل دفتر توسعه علائم، تجهیزات و توسعه ایمنی راه سازمان راهداری در پاسخ به پرسشی درباره رتبه‌بندی یا ستاره‌بندی راه‌ها، توضیح داد: این فرآیند بیشتر جنبه ممیزی و اولویت‌بندی داخلی برای ارتقای ایمنی دارد و مشابه ستاره‌بندی خودروها برای اطلاع‌رسانی عمومی نیست. برای مثال در این طرح یک راه اولویت اول برای ارتقای ایمنی است و یک راه در اولویت دیگر قرار می‌گیرد.

به گفته وی، در آزادراه‌ها به دلیل مشارکت بخش خصوصی و دریافت عوارض، سطح خدمات و ایمنی بالاتر است و کاربران حق انتخاب بین آزادراه و بزرگراه را دارند.

اولویت اول ارتقای ایمنی راه‌های شریانی و کریدورهای پرتردد است

وی با اشاره به اولویت‌بندی محورها گفت: اولویت اصلی، راه‌های شریانی و کریدورهای پرتردد کشور هستند که از چندین استان عبور می‌کنند. برای مثال، کریدور بندر امام تا مرز بازرگان چندین استان را دربر می‌گیرد. در مجموع، حدود ۱۰ کریدور اصلی در کشور وجود دارد که بخش عمده‌ای از استان‌ها را پوشش می‌دهد و به دلیل حجم بالای تردد، در اولویت اقدامات ایمنی قرار دارند. پس از آن، محورهای فرعی و سپس راه‌های روستایی در اولویت‌های بعدی قرار می‌گیرند.

گرجی درباره آمارهای استانی تصادفات نیز بیان کرد: آمار تصادفات به‌صورت دوره‌ای تغییر می‌کند و بسته به فصل، میزان سفر و شرایط هر استان، جابه‌جایی در رتبه‌ها مشاهده می‌شود. در پایان هر سال، استان‌هایی که بیشترین آمار تصادفات را داشته‌اند بررسی می‌شوند و جلسات تحلیلی برای شناسایی دلایل برگزار می‌شود.

هدف‌گذاری کلان کاهش سالانه ۱۰ درصدی تلفات رانندگی است

مدیرکل دفتر توسعه علائم، تجهیزات و توسعه ایمنی راه سازمان راهداری تأکید کرد: هدف‌گذاری کلان، کاهش سالانه ۱۰ درصدی تلفات رانندگی است و وزارت راه و شهرسازی و سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای به‌عنوان یکی از دستگاه‌های مسئول، در کنار سایر عوامل مانند خودرو و… نقش مهمی در تحقق این هدف دارند.

طرح “ارتقای ایمنی نقاط مستعد حادثه” از سال آینده به صورت جدی دنبال می‌شود

وی در پایان با اشاره به زمان آغاز اجرای طرح پیشگیرانه گفت: مطالعات و برداشت‌های میدانی از ابتدای سال انجام شده و این طرح از مهرماه به استان‌ها ابلاغ شده است. اگرچه شرایط جوی و فصل زمستان ممکن است سرعت اجرا را کاهش دهد، اما بخشی از برنامه آغاز شده و اجرای جدی آن در سال آینده ادامه خواهد یافت.