ال‌پی‌جی چقدر می‌تواند بنزین را عقب براند؟

در شرایطی که استفاده از سی ان جی در خودروهای کشور هنوز  آنطور که باید کاملا اجرایی نشده، مدیر طرح سی‌ان‌جی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران اعلام کرده که در روزهای آینده سوخت ال پی جی به صورت رسمی وارد سبد سوخت کشور می‌شود.

برای ورود ال پی جی به سبد سوخت علاوه بر تولید خودروهای کارخانه‌ای باید همزمان تبدیل خودروهای بنزین سوز به دوگانه سوز ال پی جی، در دست اقدام قرار گیرد که محاسبات اولیه نشان می‌دهد حداقل حدود سه میلیون خودرو را در برمی‌گیرد.

ال پی جی یا گاز مایع یکی از محصولات واحدهای پالایش نفت خام، میعانات گازی، پالایشگاه های گاز و واحدهای پتروشیمی و متشکل از دو ماده پروپان و بوتان است که تولید آن در ایران به کمتر از ۱۰ میلیون تن در سال می‌رسد؛ این سوخت مایع است و به صورت سوخت جایگزین برای حمل‌ونقل سبک کشور محسوب می‌شود اما اکنون این پرسش وجود دارد که آیا سیاست مشخصی در اولویت‌بندی سوخت‌های جایگزین وجود دارد یا خیر. ورود هم‌زمان چند مسیر موازی، منابع محدود را پراکنده و برنامه CNG را بیش تضعیف نمی‌کند؟

از جمله انتقادها به اجرای این طرح این است که برای اضافه کردن این سوخت به سبد سوخت خودروها باید حداقل ۲۰۰۰ جایگاه سوخت ال پی جی در کشور تاسیس شود که هزینه تمام شده آن با توجه به مباحث ایمنی و هزینه بر بودن ذخیره سازی ال پی جی از جایگاه سوخت بنزین، ممکن است بیشتر باشد.

مدیران شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی پیش از این اعلام کرده بودند احداث جایگاه‌های ال‌پی‌جی در نزدیکی پالایشگاه‌هایی که مازاد ال‌پی‌جی بر مصرف داخلی دارند، اجرایی می‌شود تا بتوان ال‌پی‌جی را به سبد سوخت خودروها اضافه کرد، موضوعی که به‌ گفته برخی کارشناسان اثرات چندان زیادی برای رفع ناترازی بنزین ندارد.

اما در صورت اضافه شدن گاز مایع به سبد سوخت خودرو، باید کامیون‌های گازکش استاندارد به ناوگان حمل و نقل کشور اضافه شود؛ بنابراین شاهد تردد روزانه این کامیون ها در سطح شهرها خواهیم بود که با توجه به اشتغال زا بودن این فرآورده در صورت بروز کوچکترین حادثه برای این نفتکش‌ها خطرات احتمالی را باید در نظر گرفت.

یکی دیگر از چالش های جدی در استفاده از سوخت گاز مایع برای خودروها تولید خودروهای استاندارد ال پی جی سوز است؛ سوال این است که در حال حاضر استانداردی برای تبدیل خودروها به دوگانه سوزی ال پی جی و یا تولید کارخانه ای این خودروها وجود دارد؟

همچنین با توجه به اینکه ال پی جی نسبت به بنزین و سایر سوخت‌ها اشتعالزایی بالاتری دارد، آیا به منظور رعایت الزامات ایمنی در ساخت این خودروها هزینه تمام شده آن به شدت افزایش می‌یابد و به سرمایه گذاری هنگفت در بخش خودروسازی نیاز دارد؟

در هر صورت قرار است طی روزهای آینده فراخوان مربوط به ال پی جی هم اعلام شود و متقاضیانی که می‌خواهند خودرو خود را به این سوخت تبدیل کنند با مراجعه به سایت تبدیل ناوگان شرکت ملی پخش ثبت نام خود را انجام دهند.

در این طرح ال پی جی، خودروهای سی ان جی سوز امکان ثبت نام در این طرح را ندارند، ما در کشور مازاد سوخت ال پی جی داریم و به اعتقاد برخی مسوولان می‌توان با این روش ناترازی حوزه بنزین را رفع کرد، همچنین، جایگاه‌های ال پی جی در شعاع صدکیلومتری پالایشگاه‌ها احداث می‌شوند.

به گفته سالاری، مدیر طرح سی‌ان‌جی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، هزینه ال پی جی سوز کردن خودروها توسط اشخاص انجام می‌شود و بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون بسته به نوع کیت و ظرفیت مخزن دارد، ما باید امسال از ۱۳ درصد سبد سوخت سی ان جی در پایان سال ۱۴۰۷ به حدود ۱۵/۰۷ دهم درصد سبد سوخت برسیم، امروز میزان درصد سبد سوخت سی ان جی در بخش حمل‌ونقل کشور حدود ۱۱ درصد است.

این درحالی است که انتقادهایی هم نسبت به اجرای این طرح وجود دارد، نرسی قربان – کارشناس حوزه انرژی چندی پیش در این باره به ایسنا گفته بود: ال‌پی‌جی به میزان نفت خام و حتی بیشتر ارزشمند است و صادرات آن می‌تواند مزیت بالاتری نسبت به مصرف در داخل کشور داشته باشد، اما از نظر اقتصادی اینکه ال‌پی‌جی را با قیمت پایینی مصرف کنیم کار درستی نیست.

وی با بیان اینکه ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت بستگی زیادی به نیاز جامعه دارد و باید در این‌ رابطه ارزیابی‌های لازم صورت بگیرد، گفت: قطعا مشکل ناترازی بنزین با ال‌پی‌جی حل نخواهد شد چراکه میزان آن به اندازه‌ای نخواهد بود که بتواند تمام مشکل را حل کند.

این کارشناس حوزه انرژی با بیان اینکه ورود ال‌پی‌جی به سبد سوخت خودرو نمی‌تواند راه‌حل مشکل ناترازی بنزین باشد، گفت: از نظر فنی لازم است تا روی سیستم خودروها تغییراتی ایجاد شود، سیستم فروش باید تغییر کند و روی هم رفته برنامه بزرگی است که تاثیر محدودی نیز روی ناترازی بنزین خواهد گذاشت و جایگزین بنزین تا اندازه‌ای که مدنظر ماست، نمی‌شود.