جزئیات تشکیل بورس بین‌الملل در ایران اعلام شد

موضوع بورس بین‌الملل بر اساس مصوبه هیئت وزیران در سال ۱۳۹۷ مطرح و مقرر شد این بورس در یکی از مناطق آزاد کشور، ترجیحاً در جزیره کیش، مستقر شود.

تشکیل بورس بین‌الملل در ایران تاکنون به نتیجه نرسیده اما در حال حاضر فهرستی از سرمایه‌گذاران آماده و به سازمان بورس ارائه شده است. شرکت‌ها و بانک‌هایی که در خارج از کشور ثبت شده‌اند نیز برای مشارکت در این پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند. دولت قصد دارد از این طریق پیوندی بین اقتصاد ملی با اقتصاد جهانی شکل دهد. پذیره‌نویسی پس از تمدید مجوز و در یکی دو ماه آینده آغاز می‌شود. پیش‌بینی آن است که پس از تصویب نهایی این طرح شورای‌عالی بورس نیز ظرف پنج تا شش ماه آینده مراحل فنی و فناوری اطلاعات بورس بین‌الملل تکمیل شود.

آن‌طور که رضا مسرور ـ دبیر شورای‌عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ـ گفته است با توجه به ظرفیت‌های قانونی مناطق آزاد، این بورس می‌تواند نقش مهمی در توسعه ابزارهای مالی بین‌المللی، انتشار اوراق ارزی و کمک به ثبات اقتصادی کشور ایفا کند.

بورس بین‌الملل، ترکیب گسترده‌ای از سهامداران داخلی و خارجی لازم است و طبق قانون، هیچ سهامداری نمی‌تواند بیش از ۲.۵ درصد از سهام بورس بین‌الملل را در اختیار داشته باشد.

در بخش سهامداران داخلی تا کنون جلسات متعددی با نهادهای مالی و شرکت‌های تأمین سرمایه برگزار شده و تقریباً تمام شرکت‌های بزرگ بازار سرمایه آمادگی خود را برای سهام‌داری اعلام کرده‌اند.

در بخش خارجی نیز فهرستی از سرمایه‌گذاران آماده و به سازمان بورس ارائه شده است. حدود ۵۰ درصد از سهام این بورس به سرمایه‌گذاران خارجی اختصاص دارد. در جلسات اخیر، شرکت‌ها و بانک‌هایی که در خارج از کشور ثبت شده‌اند نیز برای مشارکت در این پروژه اعلام آمادگی کرده‌اند. لیست نهایی سهامداران خارجی آماده شده و در اختیار سازمان بورس قرار دارد. در جلسات آینده شورای‌عالی بورس، قرار است موضوع تمدید مجوز پروژه و تأیید فهرست سهامداران خارجی تصویب شود.

آغاز پذیره‌نویسی تا ۲ ماه آینده

مسرور ضمن اعلام برنامه زمان‌بندی اجرای پروژه گفته پیش‌بینی می‌کنیم پس از تصویب نهایی شورای‌عالی بورس، ظرف پنج تا شش ماه آینده مراحل فنی و فناوری اطلاعات بورس بین‌الملل تکمیل شود و سال آینده شاهد آغاز فعالیت رسمی آن باشیم. طبق مدل نهایی سهامداری، ۴۰ درصد سهام به سرمایه‌گذاران داخلی، ۴۰ درصد به خارجی‌ها و ۲۰ درصد از طریق پذیره‌نویسی عمومی عرضه خواهد شد. این پذیره‌نویسی پس از تمدید مجوز و در یکی دو ماه آینده آغاز می‌شود.

وی از شرکت‌های تأمین سرمایه و نهادهای مالی خواسته در این طرح مشارکت کنند؛ سرمایه‌گذاران مطمئن باشند که بازده دلاری سهام در این پروژه جذاب و رقابتی خواهد بود. هنوز فرصت برای حضور سرمایه‌گذاران جدید وجود دارد و امیدواریم با مشارکت بخش خصوصی داخلی و خارجی، این بورس به‌زودی عملیاتی شود.

به گفته مسرور، رویکرد دولت حرکت مناطق آزاد از فعالیت‌های صرفاً تجاری و ساخت مراکز خرید به سمت تبدیل شدن به هاب‌های مالی، فناوری و اقتصاد دیجیتال است. جزیره کیش نیز در همین مسیر گام برمی‌دارد و راه‌اندازی بورس بین‌الملل می‌تواند گامی مؤثر در تحقق این هدف باشد.

تحریم‌ها دیگر مانع جدی نیستند

هم‌چنین صیدی ـ رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار ـ در تشریح موانع پیشین این طرح اظهار کرده که یکی از موانع ذهنی، موضوع تحریم‌هاست. همه ما می‌دانیم تحریم‌ها هزینه‌زا هستند و بر اقتصاد کشور فشار وارد کرده‌اند، اما باید بپذیریم که جهان امروز یاد گرفته چگونه با ایرانِ تحت تحریم تعامل کند و ایران نیز در این مسیر به بلوغ مدیریتی رسیده است. امروز تصمیم‌گیری‌های کلان اقتصادی ما با فرض تداوم شرایط تحریمی انجام می‌شود و بر همین مبنا نیز می‌توانیم پروژه‌های مهمی مانند بورس بین‌الملل را پیش ببریم.

وی با اشاره به همکاری نزدیک شورای‌عالی مناطق آزاد و سازمان بورس گفت که طی جلسات متعددی که با مناطق آزاد، این مانع ذهنی از مسیر برداشته شده است. هدف ما این است که حتی در شرایط فعلی، بورس بین‌الملل را به‌صورت کامل و عملیاتی راه‌اندازی کنیم.

ترکیب سهامداری و ساختار بین‌المللی در مرحله نهایی شدن

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار دومین محور مهم در اجرای این طرح را ساختار سهامداری و فنی بورس بین‌الملل دانسته و معتقد است این بخش نیز پیچیدگی خاصی ندارد و در حال نهایی شدن است. مجوز اولیه بر مبنای اکثریت سهامداران خارجی صادر شده بود، اما اکنون در حال بازنگری ترکیب سهامداری هستیم تا مدل نهایی متعادل و قابل اجرا باشد. با حمایت شورای‌عالی بورس و دبیرخانه مناطق آزاد، به‌زودی ترکیب نهایی تصویب و اعلام خواهد شد.

به گفته صیدی، از زمان احیای این پروژه، جلسات فنی متعددی برگزار شده و خوشبختانه اراده مشترکی بین دولت، سازمان بورس و مناطق آزاد برای اجرای آن شکل گرفته است.»

توسعه ابزارهای مالی و راه‌اندازی بورس انرژی و کالا در کیش

وی با اشاره به ظرفیت‌های بازار سرمایه در مناطق آزاد گفته که در بورس بین‌الملل، علاوه بر ابزارهای ارزی و مالی، زمینه معامله اوراق کالایی و انرژی نیز وجود دارد. جزیره کیش با توجه به موقعیت و زیرساخت‌های خود، بهترین بستر برای راه‌اندازی بورس بین‌الملل و توسعه بورس انرژی و کالا در مقیاس بین‌المللی است.

طبق آنچه رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار عنوان کرده، در آینده نزدیک شاهد نهایی شدن مراحل قانونی و آغاز فعالیت رسمی این بورس باشیم. محل استقرار و زیرساخت‌های فنی نیز مشخص شده و آماده بهره‌برداری است.

دعوت از سرمایه‌گذاران برای حضور در مناطق آزاد

به گفته صیدی، کیش به‌عنوان یک صدف اقتصادی طراحی شده که در دل آن، فرصت‌های بزرگ سرمایه‌گذاری در حال شکل‌گیری است. در افق ۱۴۱۴، این جزیره می‌تواند به یکی از نسل‌های نوین مناطق آزاد مالی و اقتصادی منطقه تبدیل شود. از همه سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی دعوت می‌کنیم از ظرفیت‌های این منطقه بازدید و در پروژه‌های آن مشارکت کنند.