فریاد مرغداران شنیده شد؛ تخصیص ۷۰ هزار تن ذرت طی ۲۴ ساعت آینده

در حالی‌که وزیر جهاد کشاورزی از تخصیص بودجه جدید برای تأمین نهاده‌های دامی خبر داده است، تولیدکنندگان در استان‌های مختلف از «نبود دان» و «اختلال شدید در سامانه بازارگاه» سخن می‌گویند. کمبود ذرت و سویا، حذف زودهنگام گله‌ها و جهش هزینه‌های تولید، صنعت طیور کشور را در آستانه بحرانی تازه قرار داده است؛ بحرانی که به‌ گفته فعالان این حوزه، اگر چاره‌جویی فوری نشود، می‌تواند به کاهش عرضه و افزایش شدید قیمت محصولات پروتئینی منجر شود.

کمبود نهاده‌ها و هشدار درباره آینده تولید

بر اساس آمارهای غیررسمی، میزان واردات نهاده‌های دامی در نیمه نخست سال ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است. در حالی که وزیر جهاد کشاورزی از تأمین منابع ارزی و آغاز توزیع مرحله جدید نهاده‌ها در سامانه بازارگاه خبر داده، مرغداران معتقدند این وعده‌ها هنوز به مرحله اجرا نرسیده و عملاً توزیعی صورت نگرفته است. در تجمع اعتراضی امروز تعدادی از مرغداران در مقابل وزارت جهاد کشاورزی، اصلی‌ترین خواسته فعالان صنعت، «شفافیت در سیاست‌های ارزی و اصلاح عملکرد سامانه بازارگاه» عنوان شد. آن‌ها می‌گویند در حالی که نهاده باید با نرخ مصوب حدود ۱۱ هزار تومان در اختیار تولیدکننده قرار گیرد، در بازار آزاد سه برابر این قیمت معامله می‌شود و هیچ نهادی پاسخگوی این اختلاف نیست.

روایت مرغداران از «نبود دان» در واحدهای تولیدی؛ بازارگاه یا «آزارگاه»؟

مرغدار تخم‌گذار از استان مرکزی، در گفت‌وگو با خبرنگار  حاضر در جمع معترضان با انتقاد از مشکلات جدی در تأمین نهاده‌های دامی گفت: سیستم بازارگاه عملاً تبدیل به آزارگاه شده و تولیدکنندگان به‌جای بهره‌مندی از حمایت‌های دولتی، بیشتر درگیر دردسرهای اداری و مالی شده‌اند. ذرتی که باید کیلویی حدود ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان تمام شود، با احتساب کرایه و هزینه‌های جانبی نزدیک به ۲۳ هزار تومان برای ما تمام می‌شود.

او با اشاره به زیان چندماهه مرغداران افزود: شش ماه تمام از فصل گرما تا پایان تابستان در زیان تولید بودیم. حالا هم با خنک شدن هوا و افزایش مصرف، به‌دلیل کمبود نهاده‌ها شرایط بدتر شده است. مرغدارها برای تأمین دان ناچارند وام بگیرند یا دارایی‌هایشان را بفروشند. در بازار آزاد ذرت کیلویی ۳۱ هزار تومان و سویا ۴۰ هزار تومان معامله می‌شود، اما هیچ مسئولی پاسخگو نیست. من بیش از ۱۰۰ میلیارد تومان سرمایه در بیابان گذاشته‌ام، اما حالا برای نان کارگرم هم دلهره دارم. تنها خواسته‌مان این است که سیستم بازارگاه درست شود تا بتوانیم نهاده را بدون دردسر دریافت کنیم.

بحران دان در البرز؛ از کمبود به نبود

یکی از مرغداران تخم‌گذار استان البرز نیز گفت: ما در تولید با هر نوع چالشی مواجه‌ایم، اما اصلی‌ترین معضل ما مربوط به ذرت و سویاست که دیگر از مرحله کمبود گذشته و به مرحله نبود رسیده است. ذرتی که باید ۱۱ هزار تومان باشد، حالا در بازار آزاد ۳۲ هزار تومان است. سویا هم به بیش از ۴۰ هزار تومان رسیده. این وضعیت باعث افت شدید تولید شده است. ابتدا تولیدکننده ضرر می‌کند، اما در نهایت مردم آسیب می‌بینند چون کاهش عرضه به افزایش قیمت منجر می‌شود. واردات از کشورهایی مثل ترکیه هم در عمل ممکن نیست.

یزدی در بخش دیگری از سخنانش به ضعف نظارت اشاره کرد و گفت: من ساعت شش صبح وارد سامانه بازارگاه شدم تا ذرت بخرم، اما در کمتر از ۱۰ ثانیه موجودی تمام شد چون عده‌ای با ربات خرید می‌زنند. این یعنی ذرت یارانه‌ای به دست واسطه می‌رسد نه تولیدکننده واقعی.

قم؛ مرغ‌های گرسنه و گله‌های حذف‌شده

یکی از مرغداران تخم‌گذار استان قم نیز در گفت‌وگو با ایسنا گفت: از اواخر سال گذشته با چالش‌های جدی در تولید روبه‌رو شدیم. قیمت تخم‌مرغ در ابتدای سال نصف قیمت تمام‌شده بود و حالا هم بحران کمبود نهاده‌ها شدت گرفته است. در برخی واحدها مرغ‌ها به دلیل نرسیدن دان وارد فاز “لک” شده‌اند و تعدادی از مرغداران ناچار به حذف گله‌ها شده‌اند. پشتیبانی امور دام در اسفند و مرداد فقط بخشی از نهاده‌ها را توزیع کرده و هنوز بیش از نیمی از تعهداتش باقی مانده است. نهاده‌های بازارگاه هم یا با تأخیر تحویل می‌شود یا به شکل توافقی و دو فاکتوره در اختیار دلال‌ها قرار می‌گیرد.

این تولیدکننده با بیان اینکه برخی شرکت‌ها به‌دلیل عدم تخصیص ارز قادر به تحویل بار نیستند، گفت: در بازار آزاد، ذرت ۳۱ هزار تومان و سویا ۴۰ هزار تومان شده است. وقتی دان پیدا نشود، مرغ رفتار پرخاشگرانه پیدا می‌کند و به هم‌نوعش نوک می‌زند  و اصطلاحا دچار خودخوری می‌شوند و آن مرغ تلف می‌شود. این وضعیت نشان می‌دهد بحران تا چه حد عمیق شده است.

اصفهان؛ وعده‌هایی که عملی نشد

مرغداری از استان اصفهان، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا با اشاره به شرایط دشوار تأمین نهاده‌ها گفت: نهاده برای تولیدکنندگان در مرز تمام شدن است. دو ماه پیش شرکت پشتیبانی امور دام ذرت را با چک دوماهه فروخت، اما هنوز بارگیری انجام نشده. نه وزیر و نه معاونان پاسخگو نیستند، الان مجبوریم نهاده را با سه برابر قیمت از بازار آزاد تهیه کنیم. در ۱۵ روز گذشته دو بار جیره غذایی ما به‌هم خورده و همین باعث افت ۱۰ درصدی تولید شده است. کاهش تولید امروز یعنی بحران عرضه فردا. ضرر آن فقط متوجه ما نیست، بلکه به سفره مردم منتقل می‌شود. اگر دولت می‌خواهد خرید نهاده را آزاد کند، باید فروش محصول را هم آزاد بگذارد. نمی‌شود نهاده را آزاد خرید اما تخم‌مرغ را با نرخ مصوب فروخت.

تحلیل نهایی؛ هشدار درباره امنیت غذایی

تحلیل کارشناسان حوزه دام و طیور نشان می‌دهد که تداوم وضعیت فعلی، صنعت مرغ تخم‌گذار کشور را در آستانه بحران جدی قرار داده است. طبق برآورد فعالان، بیش از ۳۰ درصد واحدهای تولیدی در معرض تعطیلی یا کاهش شدید ظرفیت قرار دارند. از سوی دیگر، حذف زودهنگام گله‌ها به دلیل نبود دان، مستقیماً به کاهش عرضه تخم‌مرغ و گوشت مرغ در ماه‌های آینده منجر خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند موج تازه‌ای از تورم غذایی ایجاد کند. در چنین شرایطی، انتظار فعالان صنعت از دولت، نه حمایت مالی، بلکه تأمین به‌موقع و شفاف نهاده‌ها است. همان‌طور که یکی از مرغداران در تجمع امروز گفت: ما چیزی اضافه از دولت نمی‌خواهیم؛ فقط می‌خواهیم نهاده‌مان به‌موقع برسد تا تولید بماند و سفره مردم خالی‌تر از این نشود.

که در نتیجه پیگیری‌ها و ابراز نگرانی‌های تولیدکنندگان امروز جلسه‌ای با حضور هومن فتحی – سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی – برگزار شد که حسین مهدیزاده – رئیس کارگروه طیور اتاق ایران –  اظهار کرد: در این جلسه‌ مقرر شد که ۷۰ هزار تن ذرت برای واحدهای مرغ تخم‌گذار بارگذاری شود. این میزان معادل ۵۰ درصد از سهمیه ذرت این ماه است.

وی افزود: قرار است این تخصیص نهاده ظرف ۲۴ ساعت آینده انجام شود و تنها از طریق اتحادیه میهن و تشکل‌های بخش خصوصی در سامانه بازارگاه در اختیار تولیدکنندگان واقعی قرار گیرد تا واسطه‌ها نقشی در روند توزیع نداشته باشند.

به گفته مهدیزاده، در این جلسه همچنین وعده داده شد که در بازه زمانی ۱۰ تا ۱۵ روز آینده با هماهنگی چند واردکننده، مشکل واردات ذرت و سویا برطرف شود.

او در پایان تاکید کرد: ذرت تخصیصی با قیمت مصوب در اختیار مرغداران قرار خواهد گرفت و وزارت جهاد کشاورزی قول داده تا با آغاز فرآیند واردات جدید، ثبات بیشتری در بازار نهاده‌ها ایجاد شود.