پایان حمایت دولت چین از خودروسازان برقی

سیاست‌گذاران ارشد در طرح توسعه پنج ساله جدید از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، خودروهای برقی را از فهرست صنایع استراتژیک خود حذف کردند که اولین حذف این صنعت در بیش از یک دهه اخیر است.

تحلیلگران می‌گویند این اقدام نشان می‌دهد پکن این صنعت را توسعه یافته می‌داند که دیگر به همان سطح از حمایت مالی نیاز ندارد و توسعه آن را به نیروهای بازار واگذار می‌کند. اما آنها می‌گویند با وجود اینکه این صنعت به نمونه‌ای از رقابت بیش از حد تبدیل شده است که حتی شی جین‌پینگ،  رئیس‌جمهور چین نیز از آن انتقاد کرده است، این حذف نباید به عنوان نشانه‌ای از کاهش محبوبیت صنعت خودروهای برقی تلقی شود. در عوض، این اقدام نشان دهنده یک تصمیم استراتژیک برای تخصیص منابع به فناوری‌های دیگر است که چین به دنبال افزایش قابلیت‌های خود در آنها است.

بازار نقش بزرگتری ایفا خواهد کرد

دن وانگ، مدیر چین در گروه مشاوره اوراسیا، گفت: این یک اذعان رسمی است که خودروهای برقی دیگر نیازی به سیاست‌های اولویت‌بندی شده ندارند. یارانه‌های خودروهای برقی محو خواهند شد. او گفت: چین در حال حاضر در فناوری و باتری‌های مرتبط با خودروهای برقی تسلط دارد، بنابراین، اولویت‌بندی آن بی‌معنی است. این به معنای آن نیست که دولت خواستار کاهش ظرفیت شود، اما بازار نقش بزرگتری در تعیین اینکه چه کسی باقی بماند، ایفا خواهد کرد.

خودروهای انرژی نو (NEVs) شامل خودروهای برقی، هیبریدی‌های پلاگین و خودروهای پیل سوختی، به عنوان صنایع نوظهور استراتژیک در سه برنامه پنج ساله قبلی گنجانده شده بودند، که مقامات چینی را ترغیب کرد میلیاردها دلار برای تشویق خودروسازان به تولید خودروهای برقی و تشویق مصرف‌کنندگان به خرید آنها هزینه کنند.

این حمایت باعث ایجاد زنجیره تامینی شد که اکنون چین با قهرمانان خودروهای برقی مانند بی‌وای‌دی کنترل می‌کند. این امر همچنین چین را به بزرگترین بازار خودروهای انرژی نو در جهان تبدیل کرد و تا ژوئیه ۲۰۲۴، خودروهای انرژی نو بیش از ۵۰ درصد از کل فروش خودرو در چین را تشکیل دادند که بیش از ۱۰ سال جلوتر از هدفی بود که سیاست‌گذاران در ابتدا تعیین کرده بودند.

اما این رشد و حمایت سریع همچنین به تولید بیش از حد تقاضا منجر شده، زیرا این صنعت در تلاش است تا به جای تامین تقاضای مصرف‌کننده، به اهداف تولیدی تحت تاثیر سیاست‌های دولت دست یابد.

طبق گزارش شرکت تحقیقاتی «جاتو داینامیکس» (Jato Dynamics)، سهم بازار ۹۳ شرکت از ۱۶۹ خودروساز فعال در چین کمتر از ۰.۱ درصد است.

تمرکز بیشتر بر نوآوری

مطمئنا، سیاست‌گذاران چینی سال‌هاست که می‌گویند هدف نهایی آنها این است که این صنعت روی پای خود بایستد و به موازات آن، به تدریج به برنامه‌های یارانه‌ای و تخفیف مالیاتی چند ساله برای بخش خودروهای برقی پایان داده‌اند.

این کشور در پایان سال ۲۰۲۲، به طرح یارانه خرید ملی برای مصرف‌کنندگان خودروهای برقی پایان داد و قصد دارد تا سال ۲۰۲۷، تخفیف‌های مالیاتی خرید را به تدریج حذف کند، اما برخی از انجمن‌های صنعت خودروسازی چین در حال لابی‌گری برای انجام تدریجی این کار هستند.

یک مشاور سیاست‌گذاری چینی به رویترز گفت: «اینکه خودروهای برقی به عنوان یک صنعت استراتژیک نوظهور طبقه‌بندی نمی‌شوند، به این معنی نیست که آنها مهم نیستند، آنها کاملا مهم هستند. فقط به صادرات ما، منبع سود برای کل بخش خودرو، تقویت زنجیره صنعتی و رهبری جهانی ما نگاه کنید. خودروهای برقی بدون شک مهم هستند.»

اما این تغییر رسمی به این معنی است که خودروسازان باید با این واقعیت روبرو شوند که آینده آنها احتمالا توسط رقابت در بازار تعیین خواهد شد. در نیمه اول امسال، ۱۱ خودروساز از ۱۷ خودروساز چینی فهرست شده، سودآور بودند.

کوی دونگشو، دبیرکل انجمن خودروهای سواری چین، گفت: «این طرح نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران چینی در مقایسه با رویکرد گسترده قبلی، اقدامات هدفمندتری را برای کاهش حمایت دولت از صنعت خودرو اتخاذ خواهند کرد. آنها به تولیدکنندگان خودروهای برقی فشار خواهند آورد تا بیشتر بر ارائه محصولات نوآورانه‌تر تمرکز کنند و تولید خودروهای کم‌کیفیت‌تر را محدود کنند.»

بر اساس گزارش رویترز، شاچن وانگ، تحلیلگر تحقیقاتی در شرکت «کانترپوینت» گفت: خودروسازان باید نقاط قوت اصلی برجسته‌ای را ایجاد کنند تا در بازار چین به عنوان بزرگترین بازار جهان، جایگاهی پیدا کنند. وی گفت: به عنوان مثال، برندهایی مانند بی‌وای‌دی و لیپ موتور، با افزایش قابلیت‌های ادغام زنجیره تامین، مزایای هزینه‌ای خود را تقویت کرده و محصولات مقرون‌به‌صرفه‌تری را عرضه کرده‌اند. در همین حال، برندهایی مانند شیائومی، با نفوذ قوی برند و ویژگی‌های هوشمند پیشرو، مصرف‌کنندگان را جذب کرده‌اند.