تلاش تاکتیکی آمریکا و چین برای توافق تجاری

این دو کشور احتمالا در مورد تسلط چین بر مواد معدنی استراتژیک، کنترل صادرات آمریکا و سایر مشکلات آزاردهنده به پیشرفت کافی دست خواهند یافت تا بازارهای مالی را آرام کنند و از آسیب اقتصادی بیشتر رقابت خود در حال حاضر جلوگیری کنند.

دو کشور در طول آخر هفته، سیگنال‌های اطمینان‌بخشی ارسال کردند که نشان می‌داد توافق در حال نزدیک شدن است. لی چنگ‌گانگ، مذاکره‌کننده ارشد تجاری چین، به خبرنگاران گفت که واشنگتن و پکن به «اجماع اولیه» رسیده‌اند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا گفت که «یک چارچوب بسیار موفق» وجود دارد.

خود دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با ابراز اطمینان گفت که مقامات چینی «می‌خواهند به توافق برسند و ما هم می‌خواهیم به توافق برسیم». پیش از مذاکرات در کوالالامپور مالزی، مذاکره‌کنندگان آمریکا و چین پیش از این چهار بار در سال جاری – در ژنو در ماه مه، لندن در ماه ژوئن، استکهلم در ژوئیه و مادرید در سپتامبر – با یکدیگر دیدار کرده بودند، اما تنها موفق به دستیابی به آتش‌بس برای جلوگیری از افزایش تعرفه‌ها و یک چارچوب مبهم برای توافق شده بودند که هیچ چیز اساسی نبود.

اما بسنت روز یکشنبه در برنامه «رو در رو با ملت» از شبکه سی‌بی‌اس گفت: با ادامه مذاکرات، اقداماتی که تعرفه‌های سه رقمی را اعمال می‌کنند، «عملا از میز مذاکره خارج شده‌اند».

خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی، برخی از زمینه‌های اختلاف میان دو اقتصاد بزرگ جهان را بررسی کرده است.

عناصر معدنی کمیاب

چین تولیدکننده و فرآوری‌کننده پیشرو در جهان در زمینه مواد معدنی عناصر کمیاب و فناوری‌های مرتبط با آن است که برای جت‌های جنگنده، ربات‌ها، خودروهای برقی و مجموعه‌ای از دیگر محصولات پیشرفته حیاتی هستند. این کشور در نمایش قدرت و اهرمی که در میز مذاکره به کار می‌گیرد، صادرات این عناصر را محدود کرده و شرکت‌های آمریکایی و سایر شرکت‌های خارجی را فلج کرده است. پکن اخیرا در ۹ اکتبر، درست پیش از دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ، همتای چینی او، محدودیت‌ها را تشدید کرد.

آمریکا و سایر کشورها برای شکستن سلطه چین، سرمایه‌گذاری‌های سنگینی در عناصر خاکی کمیاب انجام می‌دهند، اما ممکن است سال‌ها طول بکشد تا این سرمایه‌گذاری‌ها نتیجه دهد.

بسنت روز یکشنبه گفت که انتظار دارد چین کنترل صادرات عناصر نادر خاکی را به مدت یک سال به تعویق بیندازد تا آن را دوباره بررسی کنند.

با این حال، فعالان این بخش معتقدند تهدید محدودیت‌های بیشتر چین بر عناصر نادر خاکی تا زمانی که منبع جدیدی ایجاد نشود، همیشه بر سر آمریکا خواهد بود و آمریکا باید فورا زنجیره‌های تامین مستقل مواد معدنی حیاتی را ایجاد کند.

خرید سویا توسط چین

عناصر نادر خاکی تنها اهرم فشار چین نیستند. کشاورزان آمریکایی که در میان وفادارترین حامیان ترامپ قرار دارند، به طور سنتی برای فروش حدود یک چهارم سویای تولیدی خود، به چین وابسته بوده‌اند. اما چین امسال خرید سویای آمریکایی را متوقف کرده و به جای آن از تامین‌کنندگان برزیلی و آرژانتینی استفاده می‌کند.

مایک استینهوک، مدیر اجرایی ائتلاف حمل و نقل سویا، گفت: کشاورزان به دنبال جزئیات دقیق در مورد میزان دقیق سویاهایی هستند که چین ممکن است قول خرید آنها را بدهد و اینکه این توافق چقدر قابل اجرا است. او گفت مهم است که چین فراتر از یک وعده کلی برای خرید بیشتر سویای آمریکایی عمل کند. او گفت: اگر اعلامیه بسیار بلندپروازانه‌ای وجود داشته باشد، اما در نهایت هیچ اتفاقی نیفتد، هیچ چیز واقعا بیشتر از این کشاورزان را دلسرد نخواهد کرد.

کنترل‌های صادراتی آمریکا

چین امیدوار است از کنترل‌های سختگیرانه آمریکا بر صادرات فناوری حساس که شرکت‌های چینی به آن متکی هستند، رهایی یابد. وزارت بازرگانی آمریکا، ماه گذشته، قانون جدیدی را صادر کرد که محدودیت‌های صادراتی را نه تنها به شرکت‌های خارجی که قبلا در فهرست سیاه قرار داشتند، بلکه به شرکت‌های وابسته‌ای که حداقل ۵۰ درصد سهام در آنها دارند، گسترش می‌دهد.

جفری کسلر، معاون وزیر بازرگانی در امور صنعت و امنیت، می‌گوید: این قانون نقاط ضعف را رفع کرده و تضمین می‌کند که کنترل‌های صادراتی طبق برنامه عمل می‌کنند. چین بلافاصله اعتراض کرد و این قانون را مورد معمول دیگری از گسترش امنیت ملی آمریکا و سوءاستفاده از کنترل صادرات خواند. وزارت بازرگانی چین می‌گوید که این قانون بسیار بد است و به شدت به منافع مشروع شرکت‌ها آسیب می‌رساند.

تد مورفی، وکیل تجاری در سیدلی آستین، در تفسیری نوشت: همانطور که انتظار می‌رود چین کنترل‌های خود بر صادرات عناصر خاکی کمیاب را کاهش دهد، آمریکا ممکن است محدودیت‌ها را کاهش دهد. رئیس‌جمهور ترامپ در حالت معامله است و بعید است که اجازه دهد فرصت ملاقات حضوری با رئیس‌جمهور شی بدون توافق از دست برود.

با این حال، بسنت گفت: هیچ، هیچ تغییری در کنترل صادرات ما ایجاد نشده است.

تعرفه‌های ترامپ علیه قاچاق مواد مخدر

ترامپ در فوریه، مالیات ۱۰ درصدی بر واردات چین وضع کرد تا پکن را برای انجام اقدامات بیشتری برای جلوگیری از جریان مواد شیمیایی که می‌توانند برای ساخت فنتانیل استفاده شوند، تحت فشار قرار دهد. او یک ماه بعد، تعرفه‌های مذکور را دو برابر کرد. ماه‌هاست که پکن از عدم پیشرفت در دستیابی به توافقی برای پایان دادن به تعرفه‌های فنتانیل ناامید شده است. یک مقام ارشد امنیت عمومی چین یک بار به یکی از مذاکرات تجاری رفت، اما هیچ همتای آمریکایی برای ملاقات با او وجود نداشت.

مقامات چینی از اینکه دولت ترامپ نتوانسته گام‌هایی را که پکن در سال آخر دولت بایدن، برای مقابله با قاچاق مواد مخدر برداشته بود، به رسمیت بشناسد، ابراز نارضایتی کرده بودند. آنها همچنین گیج شده‌اند زیرا دولت ترامپ در مورد آنچه از پکن می‌خواهد، شفاف نبوده است. چین با وضع تعرفه جدید ۱۰ یا ۱۵ درصدی بر بسیاری از کالاهای کشاورزی آمریکا، از جمله سویا، تلافی کرده است.

بسنت روز یکشنبه گفت: مذاکرات با چین منجر به توافق‌های اولیه برای جلوگیری از ورود مواد شیمیایی پیش‌ساز به ایالات متحده، حاصل شده و این امیدواری را ایجاد کرده است که آمریکا حداقل کاهش تعرفه‌های فنتانیل را در نظر بگیرد.

نمی‌توانیم از هم جدا شویم

جف مون، مقام تجاری و دیپلمات سابق آمریکا گفت: هر پیشرفتی که دو کشور در مسائل خاص داشته باشند، مشکلات بزرگتری باقی می‌مانند. سخت‌ترین مشکل این است که چین تصمیم گرفته است با افزایش تولید کارخانه‌ها و سرازیر کردن محصولات ارزان قیمت به جهان، خود را از رکود اقتصادی ناشی از فروپاشی بازار مسکن خود بیرون بکشد.

مون گفت: اما آمریکا و سایر کشورهای ثروتمند مصمم هستند که «اجازه ندهند ظرفیت بیش از حد چین، صنایع آنها را از بین ببرد و پایه صنعتی آنها را نابود کند. اینها روندهای کاملا متناقضی هستند. هر دو کشور عمیقا به آنها متعهد هستند. و به همین دلیل، من پایانی در چشم انداز نمی‌بینم. ما نمی‌توانیم از هم جدا شویم. چیزهایی وجود دارد که هر دوی ما از یکدیگر به آنها نیاز داریم. اگر به تلاش برای آسیب رساندن به طرف مقابل بدون هیچ پایانی در چشم انداز ادامه دهید، هر دو طرف از هزاران زخم، از بین می‌روند.»

بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، مون گفت: تنها راه پیش رو تلاش تاکتیکی برای از بین بردن اصطکاک است.