پروژه اتصال برق ایران و قطر از طریق کابل زیردریایی به کجا رسید؟

مطالعات فنی و اقتصادی پروژه اتصال شبکه برق ایران و قطر از طریق کابل زیردریایی که از اسفندماه سال ۱۴۰۱ آغاز شده، هم‌اکنون در مراحل پایانی فاز مطالعاتی قرار دارد. این طرح که طول تقریبی آن حدود ۲۰۰ کیلومتر برآورد شده، از پروژه‌های مهم در دست بررسی میان دو کشور محسوب می‌شود و هدف آن ایجاد بستر پایدار برای تبادل برق در دوره‌های پیک مصرف و فراهم‌سازی امکان ترانزیت برق به کشورهای ثالث عنوان شده است.

این موضوع نخستین‌بار در آیین اختتامیه دهمین اجلاس کمیسیون مشترک همکاری‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و تجاری ایران و قطر در آذرماه سال گذشته مطرح شد؛ نشستی که با حضور مقام‌های دو کشور برگزار شد و طی آن بر گسترش روابط اقتصادی، تجاری و انرژی میان تهران و دوحه تأکید شد. در همان زمان، وزیر نیرو بر ضرورت ورود روابط اقتصادی دو کشور به مرحله‌ای راهبردی‌تر تأکید کرده و اعلام کرده بود که ایران آمادگی استقبال از سرمایه‌گذاران و فعالان اقتصادی قطری را در زمینه‌های مختلف دارد.

در چارچوب این همکاری‌ها، دو کشور توسعه مبادلات اقتصادی در حوزه‌های خدمات فنی، مهندسی و صادرات کالا و تجهیزات را در دستور کار قرار داده‌اند. برآوردها نشان می‌دهد ارزش مبادلات فعلی ایران و قطر در این حوزه‌ها حدود ۲۰۰ میلیون دلار است و برنامه‌ریزی شده این رقم در آینده نزدیک به یک میلیارد دلار در سال افزایش یابد.

ایران طی سال‌های اخیر در طراحی و اجرای پروژه‌های بزرگ انرژی، از سدسازی و نیروگاه‌های برق‌آبی گرفته تا توسعه شبکه‌های انتقال و صادرات برق به کشورهای منطقه، تجربه‌های متعددی کسب کرده است. اکنون با نهایی شدن مطالعات پروژه اتصال الکتریکی ایران و قطر، انتظار می‌رود گام تازه‌ای برای ایجاد شبکه برق منطقه‌ای و افزایش نقش ایران در بازار انرژی خلیج فارس برداشته شود.

بر اساس آمارهای رسمی، صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در حوزه آب و برق در سال ۱۴۰۳ حدود ۴۰ میلیون دلار و صادرات کالا و تجهیزات بیش از ۳۷۵ میلیون دلار بوده است. مقام‌های وزارت نیرو می‌گویند توسعه همکاری با کشورهای آسیایی و آفریقایی و اجرای طرح‌های مشترک از جمله اهداف اصلی در مسیر افزایش صادرات و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فنی داخلی است.

به اعتقاد کارشناسان، اجرای پروژه کابل زیردریایی ایران و قطر نه‌تنها نقطه عطفی در همکاری‌های دوجانبه خواهد بود، بلکه می‌تواند مسیر جدیدی برای تبادل انرژی در خلیج فارس و تقویت امنیت انرژی منطقه فراهم کند.