صندوق بیت‌کوین وارد بورس ایران می‌شود؟

محمدعلی شیرازی در همایش بازار سرمایه ایران ضمن تشریح مواجهه بورس‌های اوراق بهادار با تحول دیجیتال اظهار کرد: بورس‌ها در جهان شش محور اصلی را دنبال می‌کنند که فناوری نقش اساسی در کاراتر و مؤثرتر شدن آن‌ها دارد. این شش مورد شامل صیانت از دارایی‌ها به‌عنوان نخستین اولویت، ایجاد شفافیت در ارائه اطلاعات، امکان انجام معامله در هر زمان از شبانه‌روز، امکان معامله از هر مکان، تسویه هرچه سریع‌تر معاملات و انجام معاملات بر پایه انصاف و عدالت است.

وی افزود: تمامی این اهداف در بستر فناوری‌های نوین و تحولات دیجیتال قابل تحقق است و نسل جدید فناوری‌ها نیز به دنبال ارتقای همین مأموریت‌ها است.

مدیرعامل فرابورس ایران در بخش دیگری از پنل تخصصی «نوفناوری‌ها، رمز دارایی‌ها و تحول دیجیتال در بازار سرمایه» با اشاره به اینکه بورس‌ها در مواجهه با دارایی‌های دیجیتال با دو حوزه اصلی سروکار دارند، گفت: اول توکن‌سازی دارایی‌های مالی و دوم بهادارسازی دارایی‌های دیجیتال مانند صندوق‌های مرتبط با بیت‌کوین است.

به گفته شیرازی، صندوق‌های رمزارز مزایایی از جمله کاهش ریسک نگهداری دارایی، عدم نیاز به مدیریت کیف پول، امکان متنوع‌سازی پرتفوی، برخورداری از حمایت قانونی و نظارتی و همچنین رسمیت در ساختار مالی دارند. با توجه به اینکه ایران پنجمین کشور دنیا از نظر میزان نگهداری بیت‌کوین نسبت به جمعیت است، این ابزارها می‌توانند گزینه‌ای برای سرمایه‌گذاری محسوب شوند.

وی با بیان این‌که  در حال حاضر کشورهای مختلف صندوق‌های بیت‌کوین را راه‌اندازی کرده‌اند و این صندوق‌ها در سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی داشته‌اند خاطرنشان کرد: عمده دارایی این صندوق‌ها بیت‌کوین و بخش دیگری اتریوم است به طوری که بخش عمده صندوق‌های رمزارزی جهان بر پایه همین دو دارایی فعالیت می‌کنند.

شیرازی با بیان اینکه هوش مصنوعی، دارایی‌های دیجیتال، محاسبات ابری و تحلیل داده‌های بزرگ از جمله تحولات دیجیتال اثرگذار بر بورس‌ها هستند، افزود: کاربردهای هوش مصنوعی در بورس‌ها شامل پذیرش، نظارت بر بازار و نظارت بر ناشران می‌شود. در حوزه پذیرش، هوش مصنوعی می‌تواند در ارزیابی شرایط پذیرش متقاضیان، تحلیل صورت‌های مالی و بررسی امیدنامه‌ها نقش‌آفرینی کند.

مدیرعامل فرابورس ایران اظهار کرد: در بخش نظارت بازار نیز هوش مصنوعی در تطبیق معاملات، تشخیص معاملات مشکوک، تحلیل رفتار معامله‌گران و ارزیابی الگوهای مشکوک مرتبط با پول‌شویی می‌تواند مؤثر باشد.

وی گفت: موضوع دیگر این است که بازارهای مالی از این شرایط و تحولات چه استفاده‌هایی می‌توانند داشته باشند و در این زمینه سه رویکرد مطرح است:

مالی سنتی: استفاده از فناوری‌های رایج، تحت نظارت کامل نهادهای قانونی

مالی متمرکز: بهره‌گیری از قابلیت‌های فناوری دفاتر توزیع‌شده متمرکز و زیر نظارت نهادهای رسمی

مالی غیرمتمرکز: استفاده از فناوری دفاتر توزیع‌شده به‌صورت کاملا غیرمتمرکز که خارج از نظارت نهادهای قانونی فعالیت می‌کند.

شیرازی با اعلام اینکه حجم توکن‌سازی در حوزه دارایی‌های مالی هنوز محدود است و در بخش سهام نیز تاکنون در بورس‌های دنیا عملیاتی نشده است، افزود:  مزایای توکن‌سازی دارایی‌ها شامل معاملات بدون وقفه، افزایش نقدشوندگی، دسترسی گسترده‌تر، تسویه آنی، ایجاد بازار ثانویه و شفافیت است. بیشترین موارد توکن‌سازی تاکنون در اوراق بدهی انجام شده و بورس سوییس در زمینه دیجیتالی‌کردن اوراق، پیشتاز است.  توکن‌سازی گواهی‌های مشارکت تأمین مالی جمعی در دنیا نسبت به اوراق عمومی رشد بیشتری داشته است.

وی یادآور شد: طی دو سال و نیم گذشته معاونت تحول دیجیتال را به ساختار فرابورس ایران اضافه کرده‌ایم تا حوزه هوش مصنوعی و تحول دیجیتال را به رسمیت بشناسیم و آن را توسعه دهیم. در این مسیر اقداماتی همچون نظارت هوشمند بر ناشران و رتبه‌بندی آنان با کمک هوش مصنوعی در حال بررسی و طراحی است.

مدیرعامل فرابورس ایران  با بیان این‌که راه‌اندازی تابلو دارایی‌های دیجیتال در فرابورس ایران نیز از دیگر برنامه‌های پیش‌رو است گفت: این تابلو شامل دو بخش بهادارسازی دارایی‌های دیجیتال و توکن‌سازی دارایی‌های مالی خواهد بود.