تحریم‌های آمریکا علیه روسیه چه تاثیری بر استراتژی اوپک پلاس خواهد داشت؟

در اولین جلسه وزیران اوپک پلاس پس از تحریم‌های آمریکا علیه دو شرکت بزرگ نفتی روس‌نفت و لوک‌اویل روسیه، این گروه آخر هفته جاری در مورد سطح تولید دسامبر تصمیم می‌گیرد.

این گروه تولیدکننده به رهبری عربستان سعودی و روسیه، نزدیک به یک دهه است که عرضه به بازار را عمدتا با محدود کردن تولید نفت برای تضمین ثبات بازار یا در واقع، حمایت از قیمت نفت و ایجاد کف برای آن مدیریت می‌کند.

سهم بازار از دست رفته

از زمان سقوط قیمت نفت در دوران همه‌گیری کرونا و کاهش عرضه که پس از یک جنگ کوتاه قیمت رخ داد، اوپک پلاس در زمان‌های مختلف و در سطوح مختلف، تولید را محدود نگه داشته است. اما همه تولیدکنندگان موافق نبودند که هر عضو باید تولید را کاهش دهد و به درآمد و سهم بازار آسیب برساند. بنابراین، دو سال پیش، گروهی متشکل از هشت تولیدکننده اوپک پلاس، شامل بزرگترین تولیدکنندگان اوپک در خلیج فارس – عربستان سعودی، عراق، امارات متحده عربی و کویت، به علاوه الجزایر – و اعضای غیر اوپک اتحاد اوپک پلاس شامل روسیه، قزاقستان و عمان، ائتلافی را در درون این ائتلاف برای اجرای محدودیتهای «داوطلبانه» تولید تشکیل دادند.

اما طی دو سال گذشته، قیمت نفت به اندازه‌ای بالا بود که رشد نفت شیل آمریکا را تحریک کرد و سهم بازار جهانی اوپک پلاس را کاهش داد. در بهار امسال، ظاهرا عربستان سعودی که بخش بزرگی از کاهش تولید اوپک پلاس را بر دوش گرفته است، به این نتیجه رسید که به حد کافی از کاهش درآمد نفتی و سهم بازار خود رنج برده است.

بنابراین، اوپک پلاس در آوریل، حذف تدریجی محدودیت عرضه داوطلبانه را آغاز کرد. از ابتدای سال ۲۰۲۵ تاکنون، این گروه مجموعا آزادسازی ۲.۷ میلیون بشکه در روز از تولیدش را اعلام کرده است. این افزایش اسمی سهمیه‌های تولید است. در واقع، این گروه بشکه‌های کمتری را به بازار بازگردانده است، زیرا برخی از تولیدکنندگان برای جبران مازاد تولید قبلی، تولید را افزایش نمی‌دهند، در حالی که برخی دیگر به سادگی فاقد ظرفیت افزایش تولید هستند.

اوپک پلاس در اوایل ماه جاری، استراتژی محتاطانه خود را برای بازگرداندن حجم متوسط ‌عرضه ادامه داد؛ اقدامی که با تصمیم پنجم اکتبر برای اعمال افزایش تولید به میزان ۱۳۷ هزار بشکه در روز برای نوامبر، تقویت شد. به نظر می‌رسد این رویکرد سنجیده با هدف جلوگیری از کاهش قیمت نفت، در حالی که تقاضا پس از تابستان ضعیف شده و پیش‌بینی‌ها در مورد اشباع قریب‌الوقوع عرضه هشدار می‌دهند، انجام می‌شود.

اما با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی فراوان و تاثیر اقتصادی نامشخص سیاست‌های تجاری آمریکا در سال جاری، اوپک پلاس همواره هشدار می‌دهد که رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده و انعطاف‌پذیری کامل را برای توقف یا معکوس کردن محدودیتهای داوطلبانه تولید اضافی حفظ می‌کند.

این گروه در تاریخ دوم نوامبر، برای تصمیم‌گیری در مورد سطح تولید دسامبر تشکیل جلسه می‌دهد. منابع آگاه از مذاکرات درون این گروه، روز دوشنبه، به رویترز گفتند که نشانه‌ها حاکی از آن است که تولیدکنندگان اوپک پلاس به سمت تصویب افزایش اندک دیگری در تولید، احتمالا به میزان ۱۳۷۰۰۰ بشکه در روز، متمایل هستند.

سهم بازار اوپک پلاس بازیابی شد؟

خاویر بلاس، ستون‌نویس بلومبرگ، معتقد است بعید است عربستان سعودی، به عنوان رهبر اوپک پلاس، برای لغو افزایش تولید اخیر تلاش کند، مگر اینکه قیمت نفت برنت برای مدت زمان پایداری، به پایین‌ترین سطح ۵۰ دلار در هر بشکه کاهش یابد.

اگر نفت برنت به کانال ۵۰ دلار سقوط کند، قیمت نفت وست تگزاس اینترمدیت آمریکا، به زیر ۵۰ دلار در هر بشکه خواهد رسید و عملا باعث کاهش تولید نفت شیل می‌شود. در واقع، مدیران صنعت می‌گویند که حتی قیمت ۶۰ دلار در هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت، برای رشد مداوم بسیار پایین است.

پس از هفته‌ها انتظار برای رسیدن به قیمت‌های بالای ۵۰ دلار، وست تگزاس اینترمدیت تنها در پایان هفته گذشته پس از آنکه واشنگتن، شرکت‌های روس‌نفت و لوک‌اویل را «به دلیل عدم تعهد جدی روسیه به روند صلح برای پایان دادن به جنگ در اوکراین» تحریم کرد، به بالای ۶۰ دلار رسید.

این تحریم‌ها که قرار است از ۲۱ نوامبر اجرایی شوند، بازار و زنجیره تامین و تدارکات خریداران کلیدی روسیه، هند و چین، را دوباره آشفته کردند. عدم قطعیت و غیرقابل پیش‌بینی بودن تحریم‌های ایالات متحده علیه روسیه، در حالی که بازار هنوز مطمئن نیست که آیا تحریم‌ها پابرجا می‌مانند یا اینکه چه میزان از عرضه روسیه را مختل می‌کنند، یک ریسک ژئوپلیتیکی جدید را در قیمت نفت ایجاد کرد.

افزایش قیمت نفت تنها چند روز پیش از جلسه اوپک پلاس برای تصمیم‌گیری در مورد سطح تولید دسامبر، به این گروه این فرصت را می‌دهد که به حذف محدودیت تولید ادامه دهد، حتی اگر با مقدار کمی که عمدتا به نفع عربستان سعودی باشد و می‌تواند تولید را افزایش دهد.

تا زمانی که وضعیت تحریم‌های روسیه روشن‌تر شود، اوپک پلاس احتمالا به افزودن حجم‌های اندک به تولید ماهانه ادامه خواهد داد؛ حداقل تا زمانی که مازاد عرضه نگران‌کننده در مراکز کلیدی قیمت‌گذاری خود را نشان دهد و قیمت‌ها را کاهش دهد.

بر اساس گزارش اویل پرایس، تحلیلگران، پیش‌بینی‌کنندگان و بانک‌های سرمایه‌گذاری موافقند که مازاد عرضه وجود خواهد داشت. اما اگر تحریم‌های آمریکا موج بزرگ دیگری از ورود نفت روسیه به تجارت سایه را تحریک کند، پیش‌بینی و مشاهده میزان مازاد عرضه می‌تواند دشوارتر شود.