تفاهم موقت توسط آمریکا فرو ریخت/ برنت از ۷۸ دلار گذشت؛ قیر دوباره زیر سایه تنگه هرمز

فضای بازار انرژی در کمتر از چند روز تغییر جهت داد. دونالد ترامپ در ۸ ژوئیه اعلام کرد تفاهم موقت ۶۰ روزه با ایران عملا پایان یافته است؛ هرچند امکان بازگشت به گفت‌ و گو هنوز کاملا منتفی به نظر نمی‌ رسد. هم‌زمان، آمریکا مجوزی را که فروش محدود نفت، فرآورده‌های نفتی و محصولات پتروشیمی ایران را امکان‌پذیر می‌کرد، لغو کرد، در نتیجه، بازاری که تا چند روز قبل روی بازگشت تدریجی آرامش حساب می ‌کرد، دوباره با ریسک تحریم و جنگ رو به ‌رو شد.

در همین زمینه احمدرضا یوسفی کارشناس انرژی در یادداشتی نوشت:

این تغییر پس از هدف قرار گرفتن سه کشتی تجاری در آب‌های نزدیک تنگه هرمز و دریای عمان، از جمله یک کشتی حامل LNG قطر، رخ داد. واشنگتن و دوحه ایران را مسئول دانستند، اما تهران مسئولیت مستقیم این حملات را نپذیرفت. آمریکا در دو موج متوالی بیش از ۸۰ و سپس حدود ۹۰ هدف نظامی و دریایی در جنوب ایران را هدف قرار داد. ایران نیز در پاسخ، مراکز نظامی مرتبط با آمریکا در بحرین و کویت را با موشک و پهپاد هدف گرفت.

در جبهه‌ های دیگر نیز ریسک انرژی پایین نیامد. چارچوب صلح میان اسرائیل و لبنان همچنان پابرجاست، اما اجرای آن هنوز قطعی نیست. همزمان، اوکراین موج گسترده‌ای از حملات پهپادی به پالایشگاه‌ها، ایستگاه‌های پمپاژ و نفتکش‌ های روسیه انجام داد؛ اقدامی که پس از کاهش عرضه داخلی، روسیه را به ممنوعیت موقت صادرات گازوئیل واداشت. روسیه نیز با موشک‌های بالستیک به اوکراین حمله کرد. این تحولات مستقیما بازار قیر را تعیین نمی‌کنند، اما ریسک عرضه فرآورده ‌های سنگین و هزینه انرژی را در سطح جهانی بالا نگه می‌دارند.

*برنت؛ بازگشت ناگهانی ریسک جنگ*

نفت برنت که در ابتدای هفته هنوز در محدوده پایین ۷۰ دلار معامله می‌شد، در ۹ ژوئیه به حدود ۷۹ دلار رسید و در مقطعی از ۸۰ دلار نیز عبور کرد؛ رشدی نزدیک به ۹ درصد در طول هفته. علت این جهش روشن بود: لغو مجوز فروش نفت ایران، حمله به کشتی‌های تجاری، شروع دوباره حملات آمریکا و کاهش اطمینان نسبت به بازگشایی پایدار تنگه هرمز. آخرین قیمت قابل اتکای گزارش‌شده برای برنت حدود ۷۸.۹ دلار بود. بازار فعلا جنگ کامل را سناریوی اصلی نمی‌داند، اما دوباره برای احتمال اختلال عرضه و توقف کشتی‌ها پریمیوم ریسک می‌پردازد.

*از نفت تا قیر؛ حمل دوباره متغیر اول شد*

برای بازار قیر، اثر اولیه این تنش نه از سمت هزینه تولید، بلکه از سمت قابلیت اجرای معامله وارد می‌شود. با افزایش تهدید علیه کشتی‌های تجاری، برخی نفتکش‌ها از مسیر تنگه هرمز برگشته‌اند و مالکان کشتی دوباره در حال بازبینی ریسک بیمه، زمان انتظار و برنامه بارگیری هستند. بنابراین حتی اگر قیمت FOB بعضی محموله‌ها هنوز تغییر زیادی نکرده باشد، قیمت تحویلی می‌تواند به‌سرعت از مسیر کرایه حمل، بیمه جنگی، دموراژ و کمبود کشتی بالا برود. فاصله میان قیمت اسمی و قیمت قابل اجرا بار دیگر در حال بزرگ‌شدن است.

*شرق آسیا؛ تا پیش از اتفاقات جدید، قیر سریع‌تر از فیول عقب نشست*

در سنگاپور، ارزیابی روزانه پلتس در ۷ ژوئیه، HSFO ۱۸۰ CST را حدود ۴۱۷ دلار و HSFO ۳۸۰ CST را حدود ۴۱۰ دلار در هر تن نشان داد؛ قیر ۶۰/۷۰ سنگاپور نیز به حدود ۵۶۸ دلار رسید. قیر کره جنوبی در همان روز نزدیک ۴۸۴ دلار ارزیابی شد. اما در چین بر اساس گزارشات بارندگی، کمبود بودجه پروژه‌ها و احتیاط خریداران تقاضا را ضعیف کرده، اما کاهش تولید داخلی و محدودیت عرضه منطقه‌ای مانع افت قیمت‌ها شده است.

*هند؛ مانسون تقاضا را منطقه‌ای کرد، اما عرضه هنوز آسان نیست*

در هند، تقاضا در شمال و بخش‌هایی از مرکز کشور نسبتا زیاد است، در حالی‌ که مانسون فعالیت راه‌سازی را محدود کرده، به نظر می رسید به بهتر شدن شرایط در خلیج فارس، قیمتها کم کم کاهش پیدا کند که با وضعیتی که با تنش‌های جدید پیش آمده، ممکن است دوباره روند معکوس شود.

*قیمت اروپا پایین‌تر، بحرین ثابت؛ ایران میان قیمت و اجرا گیر کرده است*

در اروپا، روند نزولی بود و قیمت صادراتی قیر از مدیترانه تا بالتیک و روتردام در محدوده تقریبی ۴۱۵ تا ۴۴۵ دلار قرار گرفت. بحرین بدون تغییر حدود ۵۵۰ دلار باقی ماند.

در ایران، تا پیش از لغو تفاهم نامه ، قیمت قیر بشکه ایران در محدوده بالای ۴۰۰ دلار فوب بندرعباس بود که اکنون می بایست اثر حملات و لغو تفاهم نامه بر کشتیرانی و شرایط حمل و بارگیری مجددا بررسی شود و هنوز اثر افزایش تازه ریسک حمل و لغو مجوز صادرات نفت ایران را به‌طور کامل دیده نشده است.

این بار نفت جلو افتاد و قیر در انتظار هزینه واقعی حمل است، تصویر بازار در ۹ July روشن است: برنت واکنش فوری خود را نشان داده، اما بازار قیر برای تعیین جهت بعدی هنوز به رفتار صاحبان کشتی‌ها و خطوط حمل نگاه می‌کند. اگر حملات متوقف شود و کانال مذاکره باز بماند، بخشی از رشد نفت می‌تواند اصلاح شود و قیر آسیا دوباره زیر فشار ضعف تقاضا قرار گیرد. اما اگر عبور از تنگه هرمز محدودتر شود، کاهش عرضه ایران و خلیج فارس، افزایش کرایه و تأخیر محموله‌ها می‌تواند قیمت تحویلی قیر را حتی بدون افزایش جدی قیمت FOB بالا ببرد. در این مرحله، خبر سیاسی تنها زمانی برای بازار ارزش دارد که به کشتی، برنامه بارگیری و تحویل واقعی تبدیل شود.