کالاهای پستی را چطور بیمه کنیم؟

طی سالهای اخیر که خریدهای آنلاین افزایش یافته، خدمات پستی نقش پررنگ‌تری در زندگی افراد ایفا می‌کند؛ بسیاری از افراد پس از شیوع کرونا در ایران، به جای مراجعه به فروشگاه‌ها و خریدهای حضوری، ترجیح می‌دادند که ابزارهای مورد نیاز خود را در اینترنت جست‌وجو کرده و پس از یافتن فروشگاه مورد نظر خود، سفارش اینترنتی می‌دهند؛ در این شرایط فارغ از اهمیت اطمینان به فروشگاه و اصالت محصول، نحوه حمل و نقل کالاها از اهمیت زیادی برخوردار است.

در حالی که در سال‌های گذشته، شرکت ملی پست نقش حمل و نقل کالاها را در بیشتر مواقع بر عهده داشت، اکنون خدمات پستی از نامه و قبوض کاغذی به مرسوله و کالا تغییر یافته است و در عین حال، شرکت‌های خصوصی هم پا به عرصه رقابت با این شرکت گذاشتند؛ این در حالی است که همچنان شرکت ملی پست، گسترده‌ترین سیستم حمل‌ونقلی را دارد و حتی اگر مناطقی وجود داشته باشد که شرکت‌های خصوصی زحمت انتقال کالا به آن نواحی را به خود ندهند، اما پست به واسطه ماهیت ملی خود، به دورترین نقاط کشور را هم به عهده می‌گیرد.

به واسطه افزایش حجم مرسولات پستی، انتقادات و بعضا اعتراضاتی نسبت به این خدمات هم افزایش یافت این اعتراضات، از تاخیر در زمان ارسال تا آسیب رسیدن به کالا و حتی به سرقت رفتن و مفقود شدن آنها را شامل می‌شود. هرچند که مدیران شرکت ملی پست معتقدند که بیش از ۹۸ درصد مرسوله‌ها با موفقیت‌ توزیع می‌شود اما با وجود این، نمی‌توان تعداد شکایتهایی که وجود دارد را هم نادیده گرفت.

بدین منظور و برای پیگیری کالاهایی که توزیع ناموفق داشتند، شرکت ملی پست بیمه‌ای را در نظر گرفته است که در صورت بروز مشکل، به‌عنوان غرامت به صاحب مرسوله پرداخت می‌کند. برای این کار، زمانی که فرد، مرسوله را به باجه پستی تحویل می‌دهد، اعلام می‌کند که ارزش مرسوله چقدر است و آن مرسوله بیمه می‌شود و مبلغی که اظهار شده، درصورت مفقودی یا آسیب‌دیدگی، مبنا قرار می‌گیرد.

بیمه کالاهای پستی به این صورت است که یک بیمه تحت عنوان بیمه اجباری وجود دارد که کالا را تا مبلغی حمایت می‌کند، اما بیمه دیگری تحت عنوان بیمه اظهارشده و با توجه به ارزش محتوای مرسوله تا سقفی در نظر گرفته شده است که متناسب با آن، بیمه باید پرداخت شود.

با وجود این، فعال کردن بیمه اظهارشده، بستگی به شرکت طرف قرارداد دارد، مثلا پیج‌ اینستاگرامی که کالایی را برای فروش گذاشته، باید موظف شود کالا را بیمه کند که اگر کالا آسیب دید، از طریق شرکت پست غرامت پرداخت شود. بدین‌ترتیب اگر مرسوله‌ای پشت باجه پست تحویل شود، پرداخت غرامت آن بر عهده پست است و اگر شخص ارسال‌کننده وارد نرم‌افزار جامع قبول شود، وزن و بیمه و همه چیز مشخص است، اما اگر در این سیکل قرار نگیرد، پست وظیفه‌ای در قبال آن ندارد.

در این باره محمد احمدی – مدیرعامل شرکت ملی پست – در گفت‌وگو با ایسنا، درباره اعتراض برخی شهروندان نسبت به نحوه ارسال مرسولات پستی و آسیب احتمالی وارد شده بر مرسولات و تمهیدات این شرکت برای این موضوع اظهار کرده بود: چنین اتفاقاتی ممکن است رخ دهد. واقعیت این است که در فرایندهای پست، جایی که مستلزم کار فیزیکی و عملیاتی است، چندین مسئله می‌تواند چالش و مشکل ایجاد کرده و آسیب ایجاد کند. حال این موارد ممکن است در جریان حمل و نقل اتفاق بیفتد که ناشی از مشکلات مربوط به جابجایی توسط وسیله نقلیه رخ دهد.

وی افزود: بخش دیگر مربوط به خطای انسانی در فرایند تجزیه و تفکیک مرسولات ناشی از بارگیری و بخشی دیگربه نوع لفاف و بسته‌بندی برمی‌گردد که در این خصوص نوع لفاف و بسته بندی باید با محتوای مرسوله متناسب بوده و توان نگهداری محتوا را داشته باشد.

به گفته او همچنین برخی از مشکلات به رفتار نیروی انسانی باز می‌گردد که به هر دلیلی، قابل پذیرش نیست، اما ممکن است اتفاق بیفتد. ما در شرکت ملی پست خودمان را امانت‌دار می‌دانیم و هر آسیبی برای بسته پستی به وجود بیاید، خودمان را پاسخگو می‌دانیم. بنابراین برای کنترل این فرایندها ما شاخصی را در نظر گرفته و محاسبه می‌شود که بر اساس درصد وقوع نسبت به کل مرسولات عدد واقعاً بسیار پایین و ناچیز است.