کلاهبرداری با مکمل زوری

طی سالهای اخیر تنور فروش مکمل‌های بنزین و اکتان‌افزاها در کشور داغ بود که تا پیش از عرضه بنزین سوپر در برخی جایگاه‌های سوخت، بیشتر به چشم می‌خورد، به‌طوریکه بعضی جایگاه‌داران متقاضیان را به استفاده از مکمل و اکتان‌افزا متقاعد و اصرار می‌کنند که مکمل‌ها جایگزین مناسب بنزین سوپر هستند.

بخشی از مکمل‌های سوخت موجود در بازار از مسیر قانونی وارد کشور و در جایگاه‌ها یا مغازه ها عرضه می‌شوند، اما بخش دیگری بدون مجوز و مسیر رسمی در حال توزیع است. این محصولات تقلبی معمولاً با بسته‌بندی مشابه نمونه اصلی و قیمت بالاتر به فروش می‌رسند و مصرف‌کننده از کیفیت واقعی آنها بی‌خبر است.

این ماجرا تا جایی پیش رفت که عرضه و فروش مکمل‌ها در جایگاه‌های سوخت غیرقانونی اعلام شد. هم‌چنین این موضوع مطرح شد که مکمل‌هایی که بعضا با عناوینی خاص و به نام شرکت‌های خارجی  عرضه می‌شوند، محصولاتی‌اند که در کارگاه‌های زیرزمینی تولید می‌شوند.

هرچند عرضه مکمل بنزین توسط جایگاه‌های سوخت غیرقانونی بود اما برخی جایگاه‌داران برای مشتری حق انتخاب قائل می‌شدند و از آن‌ها درباره این‌که به استفاده از مکمل تمایل دارند یا خیر سوال می‌شد اما این سوال بعدها با وجود این‌که عرضه بنزین سوپر به روال سابق بازگشت، از این فرایند حذف شده و برخی از مخاطبان خبر داده‌اند بدون این‌که از آن‌ها سوالی شود، جایگاه‌دار، به باز کردن پلمپ مکمل اقدام کرده و آن را در باک خودروی مشتری می‌ریزد و در ازای آن تقریبا هزینه‌ای برابر با هزینه بنزین، از مشتری دریافت می‌کنند!

هرچند از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام شد که عرضه و فروش هر نوع افزاینده سوختی تحت عنوان اکتان مورد تایید شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی نیست و حتی بعدتر اعلام شد سازمان محیط زیست و سازمان ملی استاندارد نیز این مکمل‌ها را تایید نکرده‌اند.

به شهروندان اعلام شده که می‌توانند در صورتی که با این تخلف مواجه شدند، شکایت خود را از طریق شماره تلفن ۰۹۶۲۷ در سامانه پاسخگویی و ثبت شکایات مردمی مطرح کنند تا شکایت آن‌ها ازسوی شرکت ملی پخش مورد بررسی قرار بگیرد.

همچنین سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت هم پیش از این گفته بود در صورت مواجه شدن با چنین مواردی می‌توانید از پرداخت وجه خودداری کرده و موضوع را به پلیس ۱۱۰ گزارش دهید، زیرا فرد متخلف مستقیماً به تعزیرات معرفی و محاکمه خواهد شد.

این در حالی است که کارشناسان خودرو هشدار می‌دهند که استفاده از مکمل‌های سوخت تقلبی می‌تواند باعث کاهش عملکرد موتور، افزایش مصرف سوخت و تحمیل هزینه‌های جانبی به رانندگان شود.

بخشی از این مکمل‌ها از مسیر رسمی و از طریق گمرک وارد کشور می‌شوند و جزو کالاهای ممنوعه نیستند. اما مشکل زمانی به‌وجود می‌آید که ورود کالا مجاز است اما عرضه آن غیرمجاز اعلام می‌شود. این تناقض باعث شده که هم مصرف‌کننده سردرگم شود و هم زمینه برای سوءاستفاده ایجاد شود.

مکمل‌ها باید مطابق استانداردهای ملی و بین‌المللی تولید و بسته‌بندی شوند. اما گاهی در پمپ‌ بنزین‌ها، مکمل‌ها بدون مشخصات فنی یا با برچسب‌های جعلی عرضه می‌شوند. در برخی جایگاه‌ها، فروش مکمل‌ها با قیمت‌های غیرمتعارف انجام می‌شود یا مصرف‌کننده مجبور به خرید مازاد می‌شود. این نوع تخلف باعث نارضایتی و سوءاستفاده اقتصادی شده است.

برخی پرسنل جایگاه‌ها ادعا می‌کنند مصرف مکمل الزامی است یا مزایای غیرواقعی برای موتور خودرو ارائه می‌دهند تا مشتری را ترغیب به خرید کنند، در حالی که استفاده از آن در بسیاری از خودروها ضروری نیست.

هرچند عرضه مکمل‌هایی با عنوان اکتان‌ افزا یا عناوین مشابه در جایگاه‌ها مجاز نیست اما گاهی شخص مشتری درخواست استفاده از این مکمل‌ها را دارد که در این مورد تاکید می‌شود که این مکمل‌ها تاثیری در افزایش کیفیت سوخت ندارند و سوختی که در حال حاضر در جایگاه‌های سراسر کشور عرضه می‌شود، طبق استانداردهای ملی و یورو ۴ بوده و مورد تایید آزمایشگاه‌های مرجع است.

به گفته متخصصان، تنها محصولاتی که دارای برچسب استاندارد و مسیر قانونی واردات باشند، برای استفاده ایمن هستند و مصرف‌کنندگان باید هنگام خرید دقت کافی داشته باشند. افزایش شفافیت در عرضه و نظارت مستمر بر جایگاه‌ها، تنها راه جلوگیری از کلاهبرداری و حفاظت از حقوق مصرف‌کنندگان محسوب می‌شود.

کارشناسان معتقدند سازمان‌های نظارتی از جمله سازمان استاندارد و سازمان حمایت مصرف‌کنندگان با ورود به این قضیه و با استانداردسازی و قیمت‌گذاری، می‌توانند جلوی تقلب و گران‌فروشی را بگیرند.

یک پیشنهاد مشخص این بوده است که سازمان استاندارد بررسی‌های لازم را انجام دهد و برای این مکمل‌ها استاندارد تعیین کند تا مصرف‌کنندگان بدانند چه محصولی خریداری می‌کنند.

در ماه‌های اخیر اقداماتی برای کاهش فروش اجباری مکمل‌ها صورت گرفته است. این اقدامات تأثیرگذار بوده و تا حدی از حجم تخلفات کاسته است، هرچند همچنان مواردی وجود دارد که نیاز به برخورد و پیگیری دارد.

در گذشته صرفاً مالک جایگاه به تعزیرات معرفی می‌شد، اما این موضوع باعث ایجاد حاشیه امن برای فرد متخلف می‌شد. اکنون با هماهنگی‌های لازم، فردی که در جایگاه اقدام به فروش اجباری می‌کند، به‌طور مستقیم به تعزیرات معرفی می شود.

به گفته مسوولان،‌ این روند از ماه‌های پیش آغاز شده و شدت بیشتری هم خواهد گرفت. هدف اصلی این است که با برخورد مستقیم با متخلفان، میزان تخلفات در جایگاه‌ها کاهش یابد و اعتماد مردم به ارائه خدمات در این بخش تقویت شود.