سیاست‌های اشتباه ارزی و سکه‌ای عامل التهاب بازار طلا

سید حجت شفائی – رئیس اتحادیه کشوری تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر در رابطه با دلایل و عوامل اثرگذار بر افزایش قیمت طلا در بازار جهانی و داخلی گفت: دلیل اصلی التهاب در بازار طلا در کشور را می‌توان ناشی از دو عامل دانست؛ عامل نخست، قیمت جهانی طلا اونس جهانی است و عامل دوم، نرخ ارز در بازار داخلی است که متاسفانه در حال حاضر نرخ ارز در بازار آزاد به محدوده حدود ۱۵۳ هزار تومان رسیده و هم‌زمان قیمت جهانی طلا نیز به محدوده ۵۳۰۰ دلار برای هر اونس رسید. این دو عامل در کنار یکدیگر موجب شده‌اند قیمت طلا و به‌ویژه سکه با جهش قابل توجهی مواجه شود.

وی افزود: بنابراین عامل اصلی این افزایش قیمت، رشد نرخ جهانی طلا و در مرحله بعد، افزایش نرخ ارز در بازار داخلی است و چنانچه بانک مرکزی بتواند بازار ارز را به‌درستی مدیریت کند، قطعا میزان نوسانات کاهش خواهد یافت.

رئیس اتحادیه کشوری طلا و جواهر خاطرنشان کرد: واقعیت این است که افزایش قیمت جهانی طلا ناشی از شرایط سیاسی و اقتصادی بین‌المللی، به‌ویژه تنش‌های جهانی و منطقه‌ای است، در چنین شرایطی سرمایه‌گذاران به سمت دارایی‌های امن مانند طلا حرکت می‌کنند و همین موضوع باعث افزایش تقاضا و رشد قیمت جهانی می‌شود.

شفائی تاکید کرد: در داخل کشور نیز وضعیت مشابهی حاکم است. متاسفانه از سال ۱۳۹۶، زمانی که بانک مرکزی اقدام به عرضه گسترده سکه کرد و ده‌ها تُن طلا در قالب پیش فروش گسترده سکه به بازار تزریق شد، عملا جایگاه پول ملی تضعیف و طلا به‌عنوان جایگزین پول ملی در ذهن مردم شکل گرفت.

وی ادامه داد: از همان زمان، سیاست عرضه سکه نه‌تنها باعث کاهش قیمت نشد، بلکه افزایش التهاب بازار را به دنبال داشت و اشتیاق و تمایل مردم به خرید سکه را بیشتر کرد. در نتیجه پیش فروش سکه در آن مقطع یعنی در نیمه دوم سال ۱۳۹۶ و نیمه اول ۱۳۹۷ بیش از ۷۶ تن سکه به مردم واگذار شد و از همان مقطع، فرهنگ سرمایه‌گذاری در جامعه تغییر یافت و منابع مالی از بخش‌های مولد و تولیدی خارج شد و به سمت سوداگری و نوسان‌گیری حرکت کرد که این موضوع ضربه‌ای جدی به تولید و اشتغال وارد کرد.

رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر ایران تصریح کرد: در حال حاضر، قیمت سکه حتی از ارزش طلای ساخته‌شده نیز بالاتر است؛ در حالی که طلای ساخته‌شده اشتغال ایجاد می‌کند. این صنعت کارگر و نیروی کار دارد، بیمه و مالیات پرداخت می‌کند، اما سکه چنین نقشی در اقتصاد ندارد که این وضعیت نتیجه سیاست‌های نادرست گذشته است که موجب تضعیف پول ملی و تشویق مردم به خرید طلا و سکه شد.

شفائی ادامه داد: بدون شک، به‌جای تزریق سکه و طلا از طریق پیش‌فروش یا حراج، تمرکز اصلی باید بر مدیریت بازار ارز باشد. تجربه نشان داده که عرضه گسترده سکه نه‌تنها مشکل را حل نکرده، بلکه آن را تشدید کرده است. در سال ۱۳۹۶، در حالی که ایران اقدام به عرضه گسترده سکه کرد، کشورهایی مانند ترکیه از مردم خواستند طلاهای خود را به دولت بفروشند.

وی گفت: در حال حاضر، افزایش تقاضا و کاهش عرضه سکه باعث ایجاد التهاب در بازار شده است. وقتی عرضه محدود و تقاضا بالا باشد، طبیعی است که قیمت افزایش یابد و افراد نیز از فروش خودداری کنند تا در قیمت‌های بالاتر بفروشند. به همین دلیل، لازم است تیم اقتصادی دولت و به‌ویژه بانک مرکزی در سیاست‌های عرضه سکه بازنگری جدی انجام دهند و از تزریق بیش‌ازحد سکه به بازار خودداری کنند.

رئیس اتحادیه کشوری تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا و جواهر  تاکید کرد: تصمیم‌گیران اقتصادی کشور باید از نظرات کارشناسی و تجربیات فعالان بخش خصوصی به‌ویژه تشکل‌های تخصصی استفاده کنند. فعالان بخش خصوصی به‌صورت مستقیم با بازار درگیر هستند و مسائل را به‌صورت عملی لمس می‌کنند، در حالی که بسیاری از تصمیمات دولتی صرفا بر مبنای تحلیل‌های تئوریک اتخاذ می‌شود و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی می‌تواند به بهبود سیاست‌گذاری‌ها کمک کند

شفائی در پایان گفت: در حال حاضر بیشترین آسیب را فعالان حوزه طلا، تولیدکنندگان و همچنین مردم متحمل شده‌اند. عرضه بی‌ضابطه سکه و فروش طلای خام در پلتفرم‌ها موجب زیان هم‌زمان مردم، تولیدکنندگان و صنعت طلا شده و این صنعت را با چالش جدی مواجه کرده است.