نقطه ضعف انرژی اروپا در مناقشه گرینلند

کمتر از چهار سال پیش، اقتصاد اروپا در پی آغاز جنگ روسیه در اوکراین، ضربه سختی خورد، زیرا کشورهای اروپایی مجبور شدند به سرعت جایگزین‌هایی برای گاز طبیعی فراوان روسیه که دهه‌ها به آن متکی بودند، پیدا کنند. این کوشش باعث شوک شدید عرضه و افزایش چهار برابری قیمت گاز اروپا در شش ماه اول جنگ شد.

اروپا این مشکل را با مبادله یک وابستگی با وابستگی دیگر حل کرد. با کاهش سهم روسیه از واردات گاز اتحادیه اروپا از ۴۵ درصد قبل از جنگ اوکراین به ۱۲ درصد در سال گذشته، اروپا به سرعت به گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) آمریکا روی آورد. طبق گزارش شرکت تحلیلی کپلر، واردات گاز طبیعی مایع ال‌ان‌جی آمریکا از ۱۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۱، به ۶۵ میلیون تن در سال گذشته افزایش یافته است که ۵۷ درصد از کل واردات گاز طبیعی مایع اتحادیه اروپا و انگلیس در سال ۲۰۲۵ را تشکیل می‌دهد. در حال حاضر، آمریکا تقریبا یک چهارم از کل واردات گاز اتحادیه اروپا را تامین می‌کند.

بعلاوه، در توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا که در اوت گذشته منعقد شد، بروکسل موافقت کرد که در فاصله سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸، ۲۵۰ میلیارد دلار انرژی از آمریکا خریداری کند؛ در حالیکه کل خریدهای اروپایی در سال گذشته حدود ۷۵ میلیارد دلار بود.

رهبران اروپایی اکنون با این واقعیت ناخوشایند روبرو هستند که روابط انرژی نامتوازن آنها بار دیگر منطقه را آسیب‌پذیر کرده است، زیرا ترامپ می‌تواند به دنبال استفاده از وابستگی انرژی اروپا به عنوان یک برگ برنده در نبرد اقتصادی رو به افزایش بر سر گرینلند باشد.

اروپایی‌ها این آسیب‌پذیری را تشخیص می‌دهند و در تلاشند تا با راه‌حل‌های بلندمدت‌تر به آن بپردازند. بسیاری در حال تلاش برای گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای هستند، در حالیکه برخی از دولت‌ها در حال بررسی مجدد بهره‌برداری از ذخایر نفت و گاز داخلی باقی‌مانده هستند و سال‌ها مخالفت ناشی از تغییرات اقلیمی را معکوس می‌کنند.

اروپا مقصد حدود نیمی از صادرات ال‌ان‌جی آمریکا در سال گذشته بود. این صادرات در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته و ایالات متحده را به بزرگترین تولیدکننده سوخت فوق سرد در جهان تبدیل کرده است. بنابراین هرگونه اختلال در صادرات به اروپا، تاثیر قابل توجهی بر تولیدکنندگان ال‌ان‌جی و حفاران گاز آمریکایی خواهد داشت؛ صنعتی که دولت ترامپ در طول سال گذشته به شدت از آن حمایت کرده است.

استفاده از انرژی به عنوان یک سلاح سیاسی همیشه یک استراتژی پرخطر بوده است که تمایل دارد خریداران را به سمت تامین‌کنندگان جایگزین سوق دهد. گازپروم یک داستان هشداردهنده است: سود این شرکت از سال ۲۰۲۲ با دور شدن مشتریان اروپایی کاهش یافته است.

با این حال، این بدان معنا نیست که اروپا می‌تواند آرام باشد. رئیس‌جمهور آمریکا طبق قانون سیاست و حفاظت از انرژی، اختیار محدود کردن صادرات انرژی و سایر کالاها را به دلایل امنیت ملی دارد. ترامپ همچنین پس از بازگشت به کاخ سفید در ژانویه گذشته، «وضعیت اضطراری ملی انرژی» اعلام کرد که به نظر می‌رسد به او قدرت بیشتری می‌دهد.

بر اساس گزارش رویترز، با توجه به اتحاد دیرینه بین دو طرف، روابط سرد بین اروپا و واشنگتن بر سر جزیره قطبی گرینلند ممکن است در نهایت کاهش یابد. اما وابستگی شدید اروپا به گاز آمریکا، در صورت بروز اختلاف بعدی با کاخ سفید، همچنان یک آسیب‌پذیری استراتژیک عمده خواهد بود.

ترامپ روز چهارشنبه اعلام کرد که تهدیدش برای تحمیل تعرفه‌ها بر هشت متحد اروپایی به دلیل مخالفت با درخواست الحاق جزیره گرینلند به آمریکا را دنبال نخواهد کرد. او به علاوه تصریح کرد که اگر توافقی در مورد شرایط مورد بحث او و مارک روته، دبیرکل ناتو صورت گیرد، کل بحران گرینلند به پایان خواهد رسید.  رئیس‌جمهور آمریکا و دبیرکل ناتو درباره طرحی در رابطه با گرینلند گفت‌وگو کرده اند که شامل اصل احترام به حاکمیت دانمارک بر این جزیره است.