کسب‌وکارهای اینترنتی، زیر سایه خاموشی اینترنت

حدود ۷ روز از محدودیت اینترنت کشور از سوی مراجع امنیتی و ذیصلاح به دنبال شرایط رخ داده و برای جلوگیری از سوء‌استفاده‌های احتمالی می‌گذرد که به دنبال آن دسترسی به شبکه اینترنت برای همه کاربران ایرانی مسدود شد که مشکلات آن برای همه کاربران و به خصوص کسب‌وکارهای اینترنتی خرد، متوسط و بزرگ بوجود آمده است.

طی روزهای گذشته ارتباطات تمامی کاربران با شبکه جهانی، سایت‌ها و پلتفرم‌های داخلی قطع بود و البته در ساعات ابتدایی، دسترسی به بانک‌ها، خبرگزاری‌ها، سایت‌های داخلی خرید و فروش فراهم نبود و با مرور در دسترس قرار گرفت. گرچه تاکنون ارسال ارسال پیامک انجام نمی‌شود و در نتیجه بسیاری از کسب‌و کارهای کوچک و متوسط طی این مدت به واسطه عدم اتصال به اینترنت دچار آسیب شدند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از کسب‌و کارهای نوپا و متوسط که سرورشان یا داخلی نیست یا بستر فعالیتشان در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها قرار دارد با این قطعی در معرض خطر قرار گرفته‌اند و از سوی برخی تحلیلگران، پیش‌بینی می‌شود حتی با برقراری مجدد ارتباطات بسیاری از شغل‌های مستقیم و غیر مستقیم از دست بروند. با وجود نزدیک شدن به ماه‌های پایان سال و زمان مناسب برای فروش و توسعه کسب و کارها، حتی فروشگاهای اینترنتی بزرگ که با فعالیت مستمر رشد یافته بودند با دسترسی مجدد ممکن است شانس فعالیت دوباره و شرایط سابق خود را از دست دهند.

این در حالی است که سال‌هاست تاکید می‌شود با بهبود شرایط کسب و کارها، سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی افزایش می‌یابد؛ موضوعی که به نظر می‌رسد با تلاش دولتمردان و فعالان این حوزه دوباره به حاشیه برود و در نتیجه کاهش سهم اقتصاد دیجیتال را نسبت به سایر کشورها شاهد شویم.  

در حال حاضر چالش عدم دسترسی به اینترنت محدود به کسب ‌و کارهای اینترنتی نمی‌شود و گریبان بسیاری از شهروندان عادی که به نوعی با اینترنت سر و کار دارند گرفته است. کاربران بسیاری در تماس با خبرگزاری ایسنا از قطعی اینترنت و مشکلات این روزهای خود گله کرده‌اند. به طور مثال تریدرها، گیمرها، برنامه‌نویسان و سایر افرادی که شغل آنها به اینترنت گره‌خورده است از عدم دسترسی سایت‌ها و منابع مورد نیاز خود خبر می‌دهند.

همچنین کاربر دیگری نیز گفته است به دلیل محدودیت‌های رخ داده حمل و نقل کالا به خارج از کشور مانند اروپا با چالش هایی همراه شده و پاسخگویی نیز در این زمینه انجام نمی‌شود.

قطعی اینترنت بر تمامی ابعاد زندگی کاربران تأثیر می‌گذارد

کیوان نقره کار- کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات درباره آسیب کسب و کارهای اینترنتی ناشی محدودیت‌های اعمال شده بر اینترنت، اظهار کرد: زمانی که صحبت از قطعی اینترنت می‌شود، به نوعی این زیرساخت در تمامی ابعاد زندگی افراد تأثیر گذار خواهد بود که یکی از آنها کسب و کارهای اینترنتی هستند.

وی افزود: کسب و کارها را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد؛ بخشی کسب و کارهایی هستند که مبتنی بر فناوری هستند که  همه کسب و کارهای مبتنی بر فناوری که کاملا خدمات، محصولات و ارتباطاتشان با مشتریان بر بستر اینترنت است، آسیب بسیاری دیده‌اند.

زنجیره کسب‌و کارها، از ابتدا تا انتها دچار مشکل می‌شوند

این کارشناس حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات تأکید کرد: اگر به سایت اینماد وزارت صمت مراجعه کنیم، متوجه می‌شویم فقط فروشگاه‌های اینترنتی که مجوز ای‌نماد دریافت کرده‌اند، بالغ بر ۲۰۰ هزار تعداد است که از اینترنت استفاده و در این فضا فعالیت می‌کنند. بنابراین در این فضا کسب و کارهای بزرگ با چند صد کارمند و کسب و کار کوچک با افراد کمتر که ممکن است سرپرست خانوار نیز باشند، فعالیت می‌کنند و با قطعی اینترنت دچار مشکل می‌شوند.     

نقره کار تشریح کرد: باید به این نکته توجه کرد که در این شرایط وقتی به مشکل اقتصادی اشاره می‌شود، صرفا چرخش مالی بهم نمی‌خورد و اتفاقا آسیب‌های روانی- فردی و روانی-اجتماعی بسیاری به همراه دارد. به عبارتی وقتی فرد از چرخه کسب و کار خارج می‌شود، تأثیری که برروی شخص، پرسنل، افراد خانواده می‌گذارد، بسیار بزرگ‌تر است و تأثیر آن علاوه بر حوزه اقتصادی بر سایر حوزه‌ها خواهد بود.

او ادامه داد: از سوی دیگر وقتی به زنجیره ارزش شرکت‌ها و ارائه‌دهنده خدمات مبتنی بر فناوری نگاه می‌کنیم همه به نوعی از اینترنت استفاده می‌کنند و در چنین شرایطی نمی‌توانند محصولی را تأمین یا پیگیری کنند؛ بنابراین زنجیره کسب و کارها از ابتدا تا انتها دچار مشکل می‌شوند. اینها مواردی است که باید در زمان قطعی به آن توجه کرد. توجه به این نکته ضروری است اگر اینترنت قطع می‌شود تا فضای امنیتی ایجاد شود، همین مسئله در زمانی می‌تواند به نارضایتی تبدیل شود.          

وی گفت: با این حال در شرایط رخ داده، اتحادیه‌ها و سازمان‌های گوناگونی مانند انجمن کسب و کارهای اینترنتی و سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور پیگیر این موضوع هستند تا هرچه سریع‌تر کسب و کارها به شرایط  قبل بازگردند. در این راستا، طی روزهای گذشته سید ستار هاشمی- وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات- از تلاش این وزارتخانه برای رفع اختلال اینترنت خبر می‌دهد تا در اسرع وقت ارتباطات مردم برقرار شود.

البته وی در گفت‌وگویی تأکید کرده است باید درباره خسارت‌های وارده به این بخش برآورد شود، زیرا شرایط به گونه‌ای است که همه نسبت به قطعی اینترنت و آثاری که روی کسب‌و کارها و اقتصاد داشته، اذعان دارند. بعد از اتفاق رخ داده در تعامل نزدیک با با کسب‌و کارهای اینترنتی و سکوهای فعال در این بخش هستند تا بتوانند خسارات را برآورد و به فعالان این بخش کمک کنند.

در پی وقوع جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، قطعیت اینترنت در بهار امسال، وزارت ارتباطات برای حمایت از کسب و کارهای آسیب دیده بیش از ۱۰ هزار میلیارد ریال برای حمایت از کسب و کارهای اقتصاد دیجیتال در نظر گرفت و پیش‌بینی می‌شود پس از گذر از شرایط رخ داده اقدام مشابهی از سوی نهادهای رسمی برای جبران بخشی از مشکلات انجام شود.

کارشناسان بر این باورند با اعمال محدودیت بر اینترنت علاوه بر کاهش سهم اقتصاد دیجیتال، علاوه بر آسیب بر کسب‌و کارها، کیفیت شبکه آسیب می‌بیند و بر کیفیت اینترنت تأثیر منفی می‌گذارد.